KHBD môn Lịch Sử 6
Ngày soạn:

Năm học 2022-2023

23/3/2023

Ngày dạy: 27/ 3 / 2023

Tiết 43 - BÀI 18. BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ ĐẦU THẾ KỈ X (tiếp)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Mô tả được những nét chính trận chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938 và những
điểm độc đáo trong tổ chức đánh giặc của Ngô Quyền.
- Nêu được ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
2. Về năng lực
- Biết khai thác và sử dụng được thông tin của một sổ tư liệu lịch sử trong bài học
dưới sự hướng dẫn của GV.
- Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu đề phục vụ cho bài học và thực hiện các
hoạt động thực hành, vận dụng.
3. Về phẩm chất
Bồi dưỡng lòng yêu nước, biết ơn các anh hùng dân tộc đã có công giành lại nền
độc lập, tự chủ cho người Việt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS.
- Lược đổ vẽ các cuộc khởi nghĩa, kháng chiến trong thế kỉ X.
- Máy tính, máy chiếu; giấy AO (nếu có).
2. Học sinh
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo
yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung:
- GV:
+ Tổ chức cho HS trả lời câu hỏi (slide 1)
1 Quân Nam Hán xâm lược nước ta lần 1 vào thời gian nào?
A. Năm 713

B. Năm 905

C. Năm 930

D. Năm 938

Đáp án: C. Năm 930
2. Ai là người chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán lần thứ nhất?
1
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn

KHBD môn Lịch Sử 6

Năm học 2022-2023

A. Phùng Hưng

B. Mai Thúc Loan

C. Khúc Thừa Dụ

D. Dương Đình Nghệ

Đáp án: D. Dương Đình Nghệ
- HS: suy nghĩ để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV.
+ Lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời đúng của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
3. Quan sát bức tranh và cho biết hình ảnh này muốn nhắc đến sự kiện nào?
(Slide 2 bức tranh ở phần đầu bài 18)
GV dẫn vào bài mới
2.2. Mục 2. Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 (slide 3)
a. Mục tiêu:
- HS nắm được những nét chính trận chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938 và những
điểm độc đáo trong tổ chức cách đánh giặc của Ngô Quyền.
- HS nêu được ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
b. Nội dung: - GV:
+ Sử dụng đồ dùng trực quan (tranh ảnh), tư liệu lịch sử, phương pháp nêu vấn đề,
vấn đáp, thuyết trình,…
+ Tổ chức cho HS làm việc nhóm.
- HS: Dưới sự hướng dẫn của GV xem tranh ảnh, tư liệu, trao đổi thảo luận để trả
lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1,2:
GV cho HS quan sát hình ảnh tượng đài Ngô 2. Ngô Quyền và chiến thắng
Quyền (slide 3)kết hợp với thông tin mục Em có Bạch Đằng (slide 3)
biết để
- Ngô Quyền (Đường Lâm- Sơn
Hoạt động cá nhân
Tây). Ông là người dũng cảm, có
sức khỏe, là con rể của Dương
+ Giới thiệu về nhân vật Ngô Quyền?
Đình Nghệ.
+ Quân Nam Hán xâm lược nước ta lần 2 vào thời
+ Năm 938, quân Nam Hán do
gian nào?
Hoằng Tháo chỉ huy sang xâm
Do giới hạn SGK không cho phép trình bày lược nước ta.
quá chi tiết, GV cần đưa ra các câu hỏi gợi ý để
2
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn

KHBD môn Lịch Sử 6

Năm học 2022-2023

giúp HS nhận biết được: Ngô Quyền và nguyên
nhân nhà Nam Hán xâm lược nước ta
GV định hướng HS khai thác tư liệu(slide 4)
và hình 6 vẽ minh hoạ Ngô Quyền cho quân bố trí
trận địa đánh giặc (slide 4) và mô phỏng trận địa
cọc trên sông Bạch Đằng để trả lời cho câu hỏi
trong phiếu học tập sau:
Hoạt động cặp đôi ((slide 5)
?Ngô Quyền đã chuẩn bị cho trận thuỷ chiến chặn
giặc như thế nào?
?Em có nhận xét gì về kế hoạch đó?
?Theo em kế hoạch ấy sẽ gây cho giặc những khó
khăn gì?
Kế hoạch của Nhận xét
Ngô Quyền

KH đó gây
khó khăn cho
giặc
a.Kế hoạch đánh giặc (slide 5)
- Chọn cửa sông Bạch Đằng làm
trận địa

HS chỉ ra được

- Lợi dụng nước triều lên xuống

+ Những hoạt động chuẩn bị đánh giặc của Ngô
- Xây dựng bãi cọc ngầm
Quyền: chọn cửa sông Bạch Đằng để làm trận địa
đánh giặc, cho người chặt gỗ, đẽo nhọn, bịt sắt rồi
đóng xuống lòng sông; lợi dụng nước triều lên
xuống để dụ đối phương vào trận địa cọc kết hợp
với mai phục để dễ bề chế ngự quân giặc;
+ Kế hoạch đó của NQ rất chủ động sáng tạo, ông => kế hoach rất chủ động, độc
không ngồi yên đợi mà lên trước kế hoạch, độc đáo
đáo, sáng tạo(slide 5)
là đánh giặc bằng trận địa bãi cọc, lợi dụng nước
triều lên xuống
+ Dự đoán được khó khăn mà quân Nam Hán sẽ
gặp phải: bị động, bất ngờ, không kịp trở tay,....
Bước 3:
HS trả lời; các HS khác lắng nghe, nhận xét
đánh giá, bổ sung cho bạn (nếu cần).
Bước 4:
3
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn

KHBD môn Lịch Sử 6

Năm học 2022-2023

GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. Chính
xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
Bước 1,2:
GV hướng dẫn HS đọc hiểu đoạn tư liệu 2
(slide 6) chỉ ra các từ khoá quan trọng phản ánh
các bước diễn biến của trận Bạch Đằng.

a. Trận chiến Bạch Đằng(slide
7)
* Diễn biến(slide 7)

Hoạt động nhóm: thuật lại ngắn gọn trên lược đồ
hình 7 (tr.83, SGK) về diễn biến trận đánh.
-Khi nước triều lên ,Ngô Quyền
Để giúp HS làm quen với cách đọc, phân tích cho thuyền nhỏ ra khiêu chiến,
tư liệu, GV có thểchiếu trên màn hình các từ/cụm nhử địch vượt qua bãi cọc ngầm.
từ trong đoạn tư liệu tương ứng mới các từ khoá -Khi nước triều rút, Ngô Quyền
phản ánh diễn biến của trận đánh, như:
tiến công bất ngờ. Giặc tháo
Khi nước triều lên/ khi nước triều xuống/ chạy, xô vào bãi cọc, tan vỡ.
khiêu chiến/ giả thua/nhử địch/ lọt vào trận địa Hoằng Tháo tử trận.
phục kích/ tiến công bất ngờ/ /tháo chạy/ xô vào
bãi cọc.... (slide 7)
- HS trình bày được diễn biến trận chiến trên sông
Bạch Đằng trên lược đồ.
- GV gọi 1-2 hs lên tường thuật, Hs khác nhận xét,
GV nhận xét
?Dựa vào phần tường thuật của các bạn, hãy sắp
xếp các từ ngữ sau thành diễn biến trận Bạch
Đằng?
Gv phát phiếu cho hs sau 2' gọi 1 nhóm đại diện
lên bảng sắp xếp sau đó tường thuật lại.
Gv cho hs xem đoạn video tóm tắt trận Bạch
Đằng(slide 8 là đoạn video)
Hoạt động cặp đôi
-Nhận xét về cách đánh giặc của Ngô Quyền qua
trận thuỷ chiến sông Bạch Đằng và kiến thức mục
Kết nối với địa lí (tr.83). Ý nghĩa của chiến thắng
Bạch Đằng (GV chiếu đoạn tư liệu sgk)
HS rút ra được điểm độc đáo trong cách tổ
chức đánh giặc của Ngô Quyền đó là: phân tích
được thế mạnh yếu của quân giặc, chủ động bày
trận địa phục kích, biết lợi dụng lợi thế của sông
Bạch Đằng để tổ chức thuỷ chiến,...
Gv chú ý nhấn mạnh và giải thích rõ các cụm
4
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn

KHBD môn Lịch Sử 6

Năm học 2022-2023

từ: cơ sở cho việc phục hổi quốc thống, vũ công
cao cả, vang dội đến nghìn thu.
Bước 3:
HS rút ra được ý nghĩa của chiến thắng Bạch
Đằng năm 938: Đánh bại hoàn toàn ý chí xâm lược
của nhà Nam Hán; Thê' hiện ý chí quyết tâm đấu
tranh chống xâm lược của dân tộc ta; Bảo vệ vững
chắc nền độc lập dân tộc và mở ra thời đại độc lập
đối với dân tộc ta; Đánh dấu sự trưởng thành của
dân tộc và kết thúc hoàn toàn thời kì đấu tranh
giành lại độc lập hàng chục thế kỉ, đưa dân tộc ta
bước sang một kỉ nguyên mới.

* Ý nghĩa: (slide 9)
- Trận Bạch Đằng năm 938 đã
chấm dứt thời Bắc thuộc,
- Mở ra kỷ nguyên độc lập, tự
chủ lâu dài.

Bước 4:
GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. Chính
xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về những nét chính về diễn biến trận
chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938 và những điểm độc đáo trong tổ chức đánh giặc của
Ngô Quyền và ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
b. Nội dung:
Câu 1: GV giao nhiệm vụ cho HS dựa vào diễn biến hóa thân để diễn lại hoạt cảnh chiến
thắng Bạch Đằng (slide 10)
- 2 hs đóng vai cọc gỗ
- 2 hs đóng vai thuyền ta
- 2 hs đóng vai thuyền địch
- 2 hs làm nước triều
- 1 hs dẫn truyện (hết slide 10)
Khi nước triều lên (2 hs cầm dải khăn xanh nâng lên cao giả làm thủy triều) ,Ngô Quyền
cho thuyền nhỏ ra khiêu chiến (2 bạn đóng thuyền nhỏ của ta), nhử thuyền địch (2 bạn
đóng thuyền địch, thuyền to) vượt qua bãi cọc ngầm, lọt vào trần địa của ta.
-Khi nước triều rút (2 hs cầm dải khăn xanh hạ xuống thấp giả làm thủy triều xuống),
Ngô Quyền tiến công bất ngờ. Giặc tháo chạy, xô vào bãi cọc, tan vỡ. Hoằng Tháo tử
trận.
Câu 2. Tại sao Ngô Quyền lại chọn sông Bạch Đằng làm nơi chống quân Nam Hán?
5
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn

KHBD môn Lịch Sử 6

Năm học 2022-2023

Để trả lời được tại sao Ngô Quyền lại chọn sông Bạch Đằng làm nơi chống quân Nam
Hán, GV cần hướng dẫn HS đọc lại mục Kết nối với địa lí (tr.82, SGK) để nhận biết được
địa thế và đặc điềm mực nước của sông Bạch Đằng:
Sông Bạch Đằng chảy giữa thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) và huyện Thuỷ
Nguyên (Hải Phòng). Đây là con đường thuỷ tốt nhất để đi vào nước ta. Mực nước vùng
cửa sông lúc thuỷ triều cao nhất và thấp nhất chênh nhau tới 2 - 3m. Địa hình xung quanh
có nhiều cồn gò, bãi, đầm lầy,... giúp bố trí lực lượng quân thuỷ, bộ cùng chiến đẩu chặn
giặc.
c. Sản phẩm: Hoàn thành bài tập.GV nhận xét cách diễn và sự hiểu bài của hs
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những
vấn đề mới trong học tập.
nhà.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm ở lớp và hoàn thành bài tập ở
c. Sản phẩm: Bài tập nhóm.
Câu 3. HS được lựa chọn một trong hai yêu cầu:

- Viết vẽ một nhân vật lịch sử tiêu biểu trong thế kỉ thứ X: HS được tuỳ chọn nhân
vật nhưng cần nêu được: quê hương, tiều sử, thành tựu tiêu biểu của cá nhân, đóng góp
của nhân vật đó,...
- Sưu tẩm thêm tư liệu, hình ảnh có liên quan đến kiến thức trong bài học mà em
tâm đắc.
HS có thể tập cách tra cứu thông tin trên internet bằng việc sử dụng các từ khoá
liên quan (ví dụ: Khúc Thừa Dụ, Ngô Quyền, chiến thắng Bạch Đằng,...).
Ký duyệt: 25/3/2023

6
GV: Bùi Thị Việt Hằng

THCS Thanh Sơn