KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !

Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè

299-q®/TW,

NGµY

TH¸NG 4 N¡M 2010.

6

Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang

Chñ tÞch Héi ®ång

T« Huy Røa

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

Phan DiÔn

Uû viªn Héi ®ång

Lª V¨n Dòng

Uû viªn Héi ®ång

Lª H÷u NghÜa

Uû viªn Héi ®ång

§ç Hoµi Nam

Uû viªn Héi ®ång

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn Héi ®ång

Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa

Tr−ëng ban

Ph¹m Hång Ch−¬ng

Phã Tr−ëng ban

NguyÔn Kh¸nh BËt

Uû viªn

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn

nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 5
TrÇn V¨n H¶i Tr−ëng nhãm
Hoµng Trang
§µm §øc V−îng
Phan Minh HiÒn
Lý ViÖt Quang

hå chÝ minh
toµn tËp
5
1947 – 1948
XuÊt b¶n lÇn thø ba

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011

VII

Lêi giíi thiÖu tËp 5
TËp 5 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao
gåm nh÷ng t¸c phÈm, bµi nãi, bµi viÕt, th− tõ, ®iÖn v¨n, b¸o c¸o (gäi
chung lµ t¸c phÈm) cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ ngµy 1-1-1947 ®Õn cuèi
th¸ng 12-1948, thÓ hiÖn s©u s¾c, phong phó nh÷ng quan ®iÓm, chiÕn
l−îc, s¸ch l−îc c¸ch m¹ng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vµ cña §¶ng ta
trong hai n¨m ®Çu cña c«ng cuéc kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc.
NhËn diÖn ®óng b¶n chÊt cña kÎ thï, ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c t×nh h×nh,
t−¬ng quan lùc l−îng gi÷a ta vµ ®Þch, trªn c¬ së ®ã ho¹ch ®Þnh ®−êng lèi
kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc ®óng ®¾n lµ néi dung næi bËt cña nh÷ng t¸c
phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong tËp nµy.
Víi d· t©m c−íp n−íc ta mét lÇn n÷a, thùc d©n Ph¸p buéc c¶ d©n téc
ta ph¶i ®øng lªn kh¸ng chiÕn. Sóng ®· næ, m¸u ®· ®æ cho c¶ hai phÝa;
nhiÒu lµng m¹c, thµnh phè ®· bÞ tµn ph¸, nh−ng Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
§¶ng vµ Nhµ n−íc ViÖt Nam vÉn cè g¾ng ®Õn møc cao nhÊt trong viÖc t×m
gi¶i ph¸p chÊm døt chiÕn tranh. Ng−êi ®· nhiÒu lÇn thay mÆt ChÝnh phñ
ta göi ®iÖn, th− tíi ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ph¸p vµ kh¼ng ®Þnh: “Chóng
t«i b¾t buéc ph¶i chiÕn ®Êu, chèng bän thùc d©n ph¶n ®éng ®ang m−u m«
xÎ c¾t Tæ quèc chóng t«i, ®−a chóng t«i vµo vßng n« lÖ vµ gieo r¾c sù chia rÏ
gi÷a hai d©n téc Ph¸p vµ ViÖt. Nh−ng chóng t«i kh«ng chiÕn ®Êu chèng
n−íc Ph¸p míi vµ quèc d©n Ph¸p, chóng t«i l¹i cßn muèn hîp t¸c th©n ¸i”
(tr. 3). Nªu cao thiÖn chÝ hßa b×nh, Ng−êi nãi: “ChÝnh phñ vµ nh©n d©n
Ph¸p chØ cÇn cã mét cö chØ c«ng nhËn ®éc lËp vµ thèng nhÊt cña n−íc ViÖt
Nam lµ chÊm døt ®−îc nh÷ng tai biÕn nµy; hßa b×nh vµ trËt tù sÏ trë l¹i
ngay tøc kh¾c” (tr. 15). §¸p l¹i thiÖn chÝ cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÉn lµ
th¸i ®é hiÕu chiÕn vµ ngoan cè cña c¸c thÕ lùc thùc d©n ph¶n ®éng Ph¸p,

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

VIII

kh¶ n¨ng v·n håi hßa b×nh ®· bÞ hä c¾t ®øt. C¶ d©n téc ta chØ cßn mét con
®−êng - nh− Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· kh¼ng ®Þnh: Ph¶i nhÊt tÒ ®øng lªn
cÇm sóng chiÕn ®Êu b¶o vÖ nÒn ®éc lËp d©n téc võa giµnh l¹i ®−îc.
Nh©n d©n ViÖt Nam b−íc vµo cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n
Ph¸p trong ®iÒu kiÖn t−¬ng quan lùc l−îng rÊt chªnh lÖch. Thùc d©n
Ph¸p tuy lµ ®Õ quèc giµ nua, bÞ tæn thÊt nhiÒu sau ChiÕn tranh thÕ giíi
thø hai, nh−ng chóng ®−îc c¸c lùc l−îng ®Õ quèc hïa vµo gióp søc.
Chóng cã ®éi qu©n x©m l−îc chÝnh quy gåm hµng chôc v¹n binh lÝnh, sÜ
quan nhµ nghÒ, ®−îc trang bÞ c¸c lo¹i vò khÝ hiÖn ®¹i. D©n téc ta võa
giµnh ®−îc ®éc lËp, nh©n d©n ta ®· cã Nhµ n−íc, nh−ng võa khai sinh
ch−a ®−îc n−íc nµo c«ng nhËn vÒ mÆt ngo¹i giao; §¶ng ta võa trë thµnh
§¶ng cÇm quyÒn, kinh nghiÖm l·nh ®¹o Nhµ n−íc, tæ chøc l·nh ®¹o ®Êu
tranh vò trang vµ chiÕn tranh c¸ch m¹ng cßn thiÕu; qu©n ®éi ta cßn non
trÎ, ®−îc thµnh lËp tõ c¸c ®éi vâ trang tuyªn truyÒn, cßn nghÌo vÒ trang
bÞ vò khÝ, kü thuËt. Trong ®iÒu kiÖn vµ hoµn c¶nh Êy, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
®−îc c¶ d©n téc ñy th¸c lµ ng−êi cÇm l¸i con thuyÒn c¸ch m¹ng. Ng−êi lµ
linh hån cña sù nghiÖp kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc.
D©n téc ViÖt Nam cã truyÒn thèng yªu n−íc, ý chÝ quËt c−êng. Tinh
thÇn Êy cµng s«i næi khi ®Êt n−íc bÞ x©m l¨ng. Thóc giôc lßng yªu n−íc
cña c¸c tÇng líp nh©n d©n, ph¸t huy truyÒn thèng dùng n−íc vµ gi÷ n−íc
cña cha «ng, vËn dông s¸ng t¹o nh÷ng nguyªn lý cña chñ nghÜa M¸c Lªnin vÒ chiÕn tranh c¸ch m¹ng, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vµ §¶ng ta ®·
kh¼ng ®Þnh: §−êng lèi, ph−¬ng ch©m kh¸ng chiÕn cña ta lµ toµn d©n,
toµn diÖn, tr−êng kú, dùa vµo søc m×nh lµ chÝnh. §Çu Xu©n §inh Hîi
(1947), lêi Chóc n¨m míi cña Ng−êi lµ tiÕng kÌn xung trËn:
“Cê ®á sao vµng tung bay tr−íc giã,
TiÕng kÌn kh¸ng chiÕn vang dËy non s«ng.
Toµn d©n kh¸ng chiÕn, toµn diÖn kh¸ng chiÕn,
...
Tr−êng kú kh¸ng chiÕn, nhÊt ®Þnh th¾ng lîi!
Thèng nhÊt ®éc lËp, nhÊt ®Þnh thµnh c«ng!” (tr. 20).

LêI GIíI THIÖU TËP 5

IX

Kh¸ng chiÕn toµn d©n, nh− Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gi¶i thÝch:
nghÜa lµ “mçi c«ng d©n lµ mét chiÕn sÜ. Mçi lµng lµ mét chiÕn hµo” (tr.179);
nghÜa lµ Thi ®ua ¸i quèc: “Mçi ng−êi d©n ViÖt Nam, bÊt kú giµ, trÎ, trai,
g¸i; bÊt kú giµu, nghÌo, lín, nhá, ®Òu cÇn ph¶i trë nªn mét chiÕn sÜ tranh
®Êu trªn mÆt trËn: Qu©n sù, Kinh tÕ, ChÝnh trÞ, V¨n hãa” (tr. 556). §ã võa
lµ kh¸ng chiÕn toµn d©n, võa lµ kh¸ng chiÕn toµn diÖn, võa diÖt giÆc ngo¹i
x©m, võa kiÕn quèc trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc; “nã lÊy vò lùc ta kh«ng sî. Nã
lÊy chÝnh trÞ, ta kh«ng m¾c m−u. Nã lÊy kinh tÕ phong táa, th× ta lÊy kinh
tÕ ta ®¸nh nã” (tr. 72-73); võa tiªu thæ kh¸ng chiÕn ®Ó ®Þch kh«ng thÓ lÊy
cña ta ®¸nh l¹i ta, võa thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt ®Ó tù lùc c¸nh sinh.
§Ó tõng b−íc ®¸nh th¾ng kÎ thï ®ang ©m m−u ®¸nh nhanh, th¾ng
nhanh ®ßi hái ph¶i cã ®−êng lèi, ph−¬ng ch©m ®óng ®¾n, khoa häc, ph¶i
cã c¸ch ®¸nh s¸ng t¹o; võa ph¸t huy lîi thÕ cña ta, võa kiÒm chÕ mÆt
m¹nh cña ®Þch. Ng−êi nãi râ: “§Þch muèn dïng c¸ch ®¸nh mau, th¾ng
mau. NÕu chiÕn tranh kÐo dµi, hao binh tæn t−íng, chóng sÏ thÊt b¹i.
VËy ta dïng chiÕn l−îc tr−êng kú kh¸ng chiÕn, ®Ó ph¸t triÓn lùc l−îng,
t¨ng thªm kinh nghiÖm...
ThÕ ®Þch nh− löa. ThÕ ta nh− n−íc. N−íc nhÊt ®Þnh th¾ng löa” (tr. 179).
Ng−êi ph©n tÝch: Thùc d©n Ph¸p cã xe t¨ng, ®¹i b¸c th× ta ph¸ ®−êng kh«ng
cho chóng c¬ ®éng nhanh; chóng ®¸nh ban ngµy th× ta Èn tr¸nh ®Ó ®¸nh
chóng ban ®ªm; chóng cã m¸y bay th× ta ®µo hÇm hµo; nã trªn trêi, ta
d−íi ®Êt; chóng dïng trËn ®Þa chiÕn th× ta dïng chiÕn tranh du kÝch;
chóng muèn chíp nho¸ng th× ta tr−êng kú... Nãi tãm l¹i, thùc d©n Ph¸p
muèn lÊy −u thÕ tiÒn b¹c, vò khÝ, qu©n ®éi nhµ nghÒ ®¸nh ta th× ta lÊy
thiªn thêi, ®Þa lîi, nh©n hßa, lÊy lùc l−îng ®oµn kÕt c¶ d©n téc ®Ó ®¸nh
l¹i vµ th¾ng chóng. V× thÕ, ta nhÊt ®Þnh th¾ng, ®Þch nhÊt ®Þnh thua.
§Ó ®−a sù nghiÖp kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc tõng b−íc giµnh th¾ng lîi,
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan t©m vµ th−êng xuyªn ch¨m lo c«ng
t¸c x©y dùng §¶ng, båi d−ìng vµ rÌn luyÖn ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn
nh»m n©ng cao n¨ng lùc tæ chøc, l·nh ®¹o cña §¶ng cÇm quyÒn l·nh ®¹o
sù nghiÖp kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc.
Næi bËt trong tËp 5 lµ nh÷ng bøc th− cña Ng−êi: Th− göi c¸c ®ång chÝ

X

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

B¾c Bé; Th− göi c¸c ®ång chÝ Trung Bé; Chñ nghÜa c¸ nh©n vµ ®Æc biÖt lµ
t¸c phÈm Söa ®æi lèi lµm viÖc. Trong c¸c t¸c phÈm nµy, Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh kh¼ng ®Þnh: “Cuéc tr−êng kú kh¸ng chiÕn nµy tøc lµ d©n téc c¸ch
mÖnh ®Õn tr×nh ®é tèi cao. Trong lóc nµy t− t−ëng vµ hµnh ®éng cña mçi
mét ®ång chÝ rÊt cã quan hÖ ®Õn toµn quèc. NÕu mét ng−êi s¬ suÊt, mét viÖc
s¬ suÊt lµ cã thÓ háng viÖc to; sai mét ly ®i mét dÆm” (tr. 87). Ng−êi biÓu
d−¬ng nh÷ng −u ®iÓm cña c¸n bé, ®¶ng viªn, ®ång thêi nghiªm kh¾c phª
b×nh nh÷ng khuyÕt ®iÓm, nh÷ng biÓu hiÖn lÖch l¹c, yÕu kÐm cña c¸n bé
§¶ng vµ c¸c cÊp chÝnh quyÒn, ®oµn thÓ nh− bÌ ph¸i, hÑp hßi, ®Þa ph−¬ng
chñ nghÜa, v« tæ chøc, v« kû luËt - nh÷ng “c¨n bÖnh” cã h¹i ®Õn sù nghiÖp
kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc, cã h¹i ®Õn uy tÝn cña §¶ng vµ chÝnh quyÒn c¸ch
m¹ng. Ng−êi yªu cÇu: “Ph¶i söa ®æi lèi lµm viÖc cña §¶ng” vµ nhÊn m¹nh:
“§¶ng ta hy sinh tranh ®Êu, ®oµn kÕt, l·nh ®¹o nh©n d©n, tranh l¹i thèng
nhÊt vµ ®éc lËp. C«ng viÖc ®· cã kÕt qu¶ vÎ vang.
Nh−ng, nÕu mçi c¸n bé, mçi ®¶ng viªn lµm viÖc ®óng h¬n, khÐo h¬n, th×
thµnh tÝch cña §¶ng cßn to t¸t h¬n n÷a” (tr. 272). Mçi c¸n bé, ®¶ng viªn
ph¶i söa ch÷a c¸c khuyÕt ®iÓm nh− chñ quan, kÐm lý luËn hoÆc lý luËn
su«ng, xa rêi thùc tÕ, c¸ nh©n chñ nghÜa côc bé, b¶n vÞ. Ph¶i hiÓu râ: “Mu«n
viÖc thµnh c«ng hoÆc thÊt b¹i ®Òu do c¸n bé tèt hay kÐm”, “c¸n bé lµ c¸i gèc
cña mäi c«ng viÖc”, “huÊn luyÖn c¸n bé lµ c«ng viÖc gèc cña §¶ng”; “ph¶i
hiÓu c¸n bé”, “ph¶i cÊt nh¾c c¸n bé mét c¸ch cho ®óng”; ph¶i “khiÕn cho c¸n
bé cã gan phô tr¸ch, cã gan lµm viÖc”; ph¶i ®Æc biÖt chó träng båi d−ìng ®¹o
®øc c¸ch m¹ng cho c¸n bé, ®¶ng viªn. Ng−êi viÕt: “Còng nh− s«ng th× cã
nguån míi cã n−íc, kh«ng cã nguån th× s«ng c¹n. C©y ph¶i cã gèc, kh«ng cã
gèc th× c©y hÐo. Ng−êi c¸ch m¹ng ph¶i cã ®¹o ®øc, kh«ng cã ®¹o ®øc th× dï
tµi giái mÊy còng kh«ng l·nh ®¹o ®−îc nh©n d©n” (tr. 292). Trong t¸c phÈm
Söa ®æi lèi lµm viÖc, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· kh¸i qu¸t 12 ®iÒu vÒ T− c¸ch
cña ®¶ng ch©n chÝnh c¸ch m¹ng (tr. 289-290). Trong 12 ®iÒu Êy ph¶i ®Æc
biÖt chó träng viÖc thùc hiÖn tù phª b×nh vµ phª b×nh, ph¶i cñng cè vµ gi÷
v÷ng mèi liªn hÖ gi÷a §¶ng víi quÇn chóng. Ng−êi viÕt: “Nãi vÒ §¶ng, mét
§¶ng mµ giÊu giÕm khuyÕt ®iÓm cña m×nh lµ mét §¶ng háng. Mét §¶ng cã
gan thõa nhËn khuyÕt ®iÓm cña m×nh, v¹ch râ nh÷ng c¸i ®ã, v× ®©u mµ cã
khuyÕt ®iÓm ®ã, xÐt râ hoµn c¶nh sinh ra khuyÕt ®iÓm ®ã, råi t×m kiÕm mäi

LêI GIíI THIÖU TËP 5

XI

c¸ch ®Ó söa ch÷a khuyÕt ®iÓm ®ã. Nh− thÕ lµ mét §¶ng tiÕn bé, m¹nh d¹n,
ch¾c ch¾n, ch©n chÝnh” (tr. 301).
X©y dùng c¸c lùc l−îng vò trang v÷ng m¹nh lµ néi dung quan träng
cña nhiÒu t¸c phÈm trong tËp nµy. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt: “VÖ quèc
qu©n lµ qu©n ®éi cña nh©n d©n, ®Ó b¶o vÖ ®ång bµo, gi÷ g×n Tæ quèc” (tr. 135)
vµ yªu cÇu c¸n bé, chiÕn sÜ ph¶i hiÓu râ nguån gèc, b¶n chÊt vµ môc tiªu
chiÕn ®Êu cña qu©n ®éi ta. Ng−êi ®Ò ra 12 ®iÒu r¨n ®Ó c¸n bé, chiÕn sÜ thùc
hiÖn vµ c¨n dÆn: “Ph¶i lµm cho d©n yªu, d©n phôc, d©n tin” (tr. 264); ph¶i
coi ®ã lµ céi nguån cña th¾ng lîi:
“Gèc cã v÷ng c©y míi bÒn,
X©y lÇu th¾ng lîi trªn nÒn nh©n d©n” (tr. 502).
§èi víi c¸c cÊp chØ huy, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu: “Mét ng−êi
c¸n bé tèt ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. Qu©n sù giái song nÕu kh«ng cã
®¹o ®øc c¸ch m¹ng th× khã thµnh c«ng. Muèn cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ph¶i
cã 5 ®iÒu sau ®©y: TrÝ - TÝn - Nh©n - Dòng - Liªm” (tr. 259). “§èi víi bé
®éi, chÝnh trÞ viªn ph¶i th©n thiÕt nh− mét ng−êi chÞ, c«ng b×nh nh− mét
ng−êi anh, hiÓu biÕt nh− mét ng−êi b¹n” (tr. 484). Ng−êi biªn so¹n Kinh
nghiÖm du kÝch Tµu (tr. 379-395), Kinh nghiÖm du kÝch Ph¸p (tr. 397-418)
®Ó c¸c chiÕn sÜ du kÝch häc tËp vµ ®Èy m¹nh chiÕn tranh du kÝch. Theo
Ng−êi: “D©n qu©n, tù vÖ vµ du kÝch lµ lùc l−îng cña toµn d©n téc, lµ mét
lùc l−îng v« ®Þch, lµ mét bøc t−êng s¾t cña Tæ quèc. V« luËn ®Þch nh©n
hung b¹o thÕ nµo, hÔ ®ông vµo lùc l−îng ®ã, bøc t−êng ®ã, th× ®Þch nµo
còng ph¶i tan r·” (tr. 158). NhiÖm vô cña d©n qu©n du kÝch lµ phôc kÝch,
®¸nh tØa, quÊy rèi, nhanh chãng, bÝ mËt, bÊt ngê, lµm cho ®Þch hao mßn
c¶ vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn, kÕt hîp qu©n sù, chÝnh trÞ vµ binh vËn ®Ó
lµm rÖu r· hµng ngò ®Þch, t¹o thªm ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho bé ®éi chñ lùc
tÊn c«ng tiªu diÖt chóng.
§Ó ®éng viªn tinh thÇn c¸n bé, chiÕn sÜ c¸c lùc l−îng vò trang, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ®· trao cê QuyÕt chiÕn, QuyÕt th¾ng cho c¸c ®¬n vÞ lËp
c«ng, hoµn thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô vµ kªu gäi “c¶m tö ®Ó cho Tæ quèc
quyÕt sinh”, thùc hiÖn tèt lêi thÒ Trung víi n−íc, HiÕu víi d©n.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

XII

§èi víi c¸c c¬ quan chÝnh quyÒn, c«ng chøc nhµ n−íc, Chñ tÞch Hå
ChÝ Minh ®Æt c©u hái: “ChÝnh phñ Céng hßa D©n chñ lµ g×?”. Ng−êi tr¶
lêi: “Lµ ®µy tí chung cña d©n, tõ Chñ tÞch toµn quèc ®Õn lµng. D©n lµ chñ
th× ChÝnh phñ ph¶i lµ ®µy tí. Lµm viÖc ngµy nay kh«ng ph¶i lµ ®Ó th¨ng
quan, ph¸t tµi” (tr. 74-75). Göi th− tíi Héi nghÞ t− ph¸p toµn quèc, Ng−êi
nh¾c nhë c¸c c¸n bé t− ph¸p ph¶i thùc hiÖn “Phông c«ng thñ ph¸p”, ph¶i
lµ tÊm g−¬ng ®Ó nh©n d©n noi theo.
Võa kh¸ng chiÕn, võa kiÕn quèc, theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, cã mèi
quan hÖ rÊt biÖn chøng. Nãi chuyÖn víi c¸n bé vµ ®ång bµo tØnh Thanh
Hãa, Ng−êi ®Ò nghÞ ®ång bµo ®Þa ph−¬ng (vµ c¶ n−íc) ph¶i x©y dùng hËu
ph−¬ng v÷ng m¹nh.
VÒ v¨n hãa, ph¶i thanh to¸n n¹n mï ch÷, “ph¶i häc ®¹o ®øc c«ng
d©n, phæ th«ng chÝnh trÞ”, “®Ó tr¶ lêi cho thÕ giíi biÕt n−íc ta lµ n−íc v¨n
minh” (tr. 74).
VÒ kinh tÕ, ph¶i thùc hiÖn tù cÊp, tù tóc, ph¶i cÇn vµ kiÖm, nghÜa lµ
“lµm cho nhiÒu, tiªu th× Ýt, lµm chãng tiªu chËm” ®Ó “nghÌo trë nªn ®ñ, ®ñ
trë nªn giµu, giµu th× giµu thªm” (tr. 76).
Ngµy 11-6-1948, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ra Lêi kªu gäi Thi ®ua ¸i
quèc, nªu râ môc ®Ých, ph−¬ng ch©m, khÈu hiÖu thi ®ua vµ tin t−ëng:
“Víi tinh thÇn quËt c−êng vµ lùc l−îng v« tËn cña d©n téc ta, víi lßng yªu
n−íc vµ chÝ kiªn quyÕt cña nh©n d©n vµ qu©n ®éi ta, chóng ta cã thÓ
th¾ng lîi, chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi” (tr. 558). Lêi kªu gäi kh«ng chØ
cã ý nghÜa, t¸c dông lóc ®ã mµ trë thµnh Ngµy truyÒn thèng Thi ®ua ¸i
quèc trong sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc hiÖn nay.
§Ó ®éng viªn, khuyÕn khÝch toµn d©n x©y dùng hËu ph−¬ng, víi bót
danh T©n Sinh, Ng−êi viÕt t¸c phÈm §êi sèng míi, kªu gäi thùc hµnh ®êi
sèng míi trong mäi lÜnh vùc, mäi ®èi t−îng theo ph−¬ng ch©m: “C¸i g× cò
mµ xÊu, th× ph¶i bá...
C¸i g× cò mµ kh«ng xÊu, nh−ng phiÒn phøc th× ph¶i söa ®æi l¹i cho
hîp lý...
C¸i g× cò mµ tèt, th× ph¶i ph¸t triÓn thªm...
C¸i g× míi mµ hay, th× ta ph¶i lµm” (tr. 112-113).

LêI GIíI THIÖU TËP 5

XIII

Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lµ hiÖn th©n vµ ngän cê cña ®¹i ®oµn kÕt toµn
d©n téc, Ng−êi ®· phÊn ®Êu kh«ng mÖt mái cho viÖc x©y dùng, cñng cè
khèi ®oµn kÕt toµn d©n trong MÆt trËn d©n téc do §¶ng l·nh ®¹o, dùa
trªn c¬ së v÷ng ch¾c cña liªn minh c«ng n«ng. Trong tËp 5, nhiÒu ®iÖn,
th− cña Ng−êi göi l·nh ®¹o §¶ng D©n chñ ViÖt Nam, §¶ng X· héi ViÖt
Nam, c¸c vÞ chøc s¾c c¸c t«n gi¸o, lang ®¹o vïng d©n téc thiÓu sè, c¸c nhµ
c«ng th−¬ng nh»m ®éng viªn tinh thÇn yªu n−íc, kªu gäi ®oµn kÕt, h¨ng
h¸i tham gia kh¸ng chiÕn, kiÕn quèc. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “HiÖn nay, tÊt c¶
c¸c ®¶ng chØ cã mét ®−êng chÝnh trÞ chung: Kiªn quyÕt tr−êng kú kh¸ng
chiÕn, ®Ó tranh lÊy thèng nhÊt vµ ®éc lËp cho Tæ quèc..., chØ cã mét chÝnh
s¸ch lµ ®¹i ®oµn kÕt” (tr. 196).
KÕt hîp søc m¹nh cña khèi ®¹i ®oµn kÕt d©n téc víi ®oµn kÕt quèc tÕ,
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vµ §¶ng ta chñ tr−¬ng ®Èy m¹nh c¸c ho¹t ®éng tuyªn
truyÒn ®èi ngo¹i nh»m ph¸ thÕ c« lËp vÒ ngo¹i giao, tranh thñ sù ®ång t×nh
ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hßa b×nh vµ d− luËn tiÕn bé trªn thÕ giíi.
Trong tËp 5 cã kh¸ nhiÒu bµi tr¶ lêi pháng vÊn cña Ng−êi víi b¸o chÝ n−íc
ngoµi. Kh¼ng ®Þnh quan ®iÓm, chÝnh s¸ch ngo¹i giao hßa b×nh, th©n thiÖn
cña ChÝnh phñ ViÖt Nam, Ng−êi tuyªn bè: “Th¸i ®é n−íc ViÖt Nam ®èi víi
nh÷ng n−íc ¸ ch©u lµ mét th¸i ®é anh em, ®èi víi ngò c−êng lµ mét th¸i ®é
b¹n bÌ” (tr. 163); ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam chñ tr−¬ng “lµm b¹n víi tÊt c¶
mäi n−íc d©n chñ vµ kh«ng g©y thï o¸n víi mét ai” (tr. 256).
*
*

*

TËp 5, Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao gåm toµn bé
nh÷ng t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong hai n¨m 1947 - 1948
®· c«ng bè trong lÇn xuÊt b¶n thø hai, ®ång thêi bæ sung 40 t¸c phÈm,
bµi nãi, bµi viÕt cña Ng−êi cã néi dung phong phó, quan träng, míi ®−îc
s−u tÇm.
T¸c phÈm C¸ch huÊn luyÖn c¸n bé qu©n sù cña Khæng Minh do Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh l−îc dÞch n¨m 1948 tõ S¸ch d¹y lµm t−íng cña Khæng
Minh (®êi Tam quèc ë Trung Quèc) cã biªn so¹n thªm nhiÒu néi dung
míi, nh»m phôc vô c«ng t¸c båi d−ìng c¸n bé c¸c lùc l−îng vò trang vµ

XIV

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Danh môc S¾c lÖnh do Ng−êi ký trong hai n¨m 1947 - 1948 ë phÇn Phô
lôc, cïng néi dung tãm t¾t c¸c sù kiÖn chÝnh trÞ, sù kiÖn lÞch sö, vÒ mét sè
chÝnh kh¸ch, nh©n vËt lÞch sö trong Chó thÝch, B¶n chØ dÉn tªn ng−êi ë
cuèi cuèn s¸ch sÏ gióp b¹n ®äc cã thªm t− liÖu tra cøu, tham kh¶o.
MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, song lÇn xuÊt b¶n nµy vÉn kh«ng tr¸nh
khái thiÕu sãt, mong b¹n ®äc gãp ý ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP LÇN THø BA

1

LêI K£U GäI §ÇU N¡M MíI (1947)
Hìi toµn thÓ ®ång bµo Nam, Trung, B¾c!
H«m nay mång 1 th¸ng Giªng n¨m 1947, t«i thay mÆt ChÝnh
phñ chóc toµn thÓ ®ång bµo, vµ kiÒu bµo ë h¶i ngo¹i,
Chóc c¸c bé ®éi, tù vÖ vµ d©n qu©n,
Chóc c¸c em thanh niªn, phô n÷ vµ c¸c ch¸u thiÕu nhi, n¨m
míi, mét n¨m míi ®oµn kÕt, mét n¨m míi kiªn quyÕt kh¸ng chiÕn,
mét n¨m míi th¾ng lîi.
§Õn n¨m nay, thùc d©n Ph¸p c−íp n−íc ta ®· 85 n¨m tr−êng.
Trong 85 n¨m sØ nhôc ®ã, ®ång bµo ta cha truyÒn con nèi ®· chÞu
biÕt bao nhiªu nçi ®¾ng cay.
Trong 85 n¨m ®ã, thùc d©n Ph¸p lµm chÕt d©n ta Ýt nhÊt còng
®Õn b¶y, t¸m triÖu ng−êi, chÕt v× chóng h·m ®ãi, chÕt v× chóng
khñng bè, chÕt v× chóng ®em ®i chiÕn tr−êng. N¨m ngo¸i chØ ë B¾c
Bé vµ miÒn B¾c Trung Bé ®· h¬n hai triÖu ®ång bµo chÕt ®ãi.
Ng−êi bÞ chóng lµm chÕt ®· råi, cßn nh÷ng ng−êi sèng th× lÇm than
d−íi ¸ch n« lÖ, th©n ngùa m×nh tr©u!
Tõ n¨m nay trë ®i, ®ång bµo ta, con ch¸u Hai Bµ Tr−ng, con ch¸u
Lý Th−êng KiÖt, TrÇn H−ng §¹o, Lª Lîi, NguyÔn HuÖ, Nïng TrÝ
Cao, cã chÞu ®Ó n−íc non Hång L¹c cho thùc d©n Ph¸p giµy xÐo, cã
chÞu ®Ó nßi gièng Rång Tiªn cho thùc d©n Ph¸p giµy ®¹p n÷a kh«ng?
Kh«ng, quyÕt kh«ng!
Chóng ta ®em lùc l−îng cña 20 triÖu ®ång bµo, chèng l¹i mÊy
v¹n thùc d©n Ph¸p. Chóng ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi.

2

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Dï ta cÇn ph¶i hy sinh bèn triÖu hay t¸m triÖu ng−êi, mµ n−íc
ta ®−îc ®éc lËp, d©n ta ®−îc tù do, tæ tiªn ta ®−îc vÎ vang, con
ch¸u ta ®−îc h¹nh phóc, còng cßn h¬n chÞu cói ®Çu mµ lµm n« lÖ
cho thùc d©n Ph¸p mu«n ®êi.
Hìi toµn thÓ ®ång bµo!
Hìi nam n÷ chiÕn sÜ!
T«i xin thay mÆt toµn quèc göi lêi chµo n¨m míi cho nh©n d©n
Ph¸p, lµ b¹n cña nh©n d©n ta.
Hìi toµn thÓ ®ång bµo, toµn thÓ chiÕn sÜ!
N¨m míi chóng ta ph¶i ®em lùc l−îng míi, quyÕt t©m míi ®Ó
giµnh lÊy th¾ng lîi míi, ®Ó x©y dùng mét ®êi sèng míi, mét n−íc
non míi.
ViÖt Nam ®éc lËp, thèng nhÊt mu«n n¨m!
Kh¸ng chiÕn th¾ng lîi mu«n n¨m!
Ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 1947
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.13-14.

3

TH¦ GöI CHÝNH PHñ Vµ NH¢N D¢N PH¸P
NH¢N DÞP §ÇU N¡M MíI
Nh©n danh ChÝnh phñ vµ quèc d©n ViÖt Nam vµ riªng t«i, t«i
chóc ChÝnh phñ vµ quèc d©n Ph¸p, mét n¨m míi tèt ®Ñp.
Mong quèc d©n Ph¸p hiÓu r»ng chóng t«i kh«ng thï h»n g×
d©n téc Ph¸p. Chóng t«i b¾t buéc ph¶i chiÕn ®Êu, chèng bän thùc
d©n ph¶n ®éng ®ang m−u m« xÎ c¾t Tæ quèc chóng t«i, ®−a chóng
t«i vµo vßng n« lÖ vµ gieo r¾c sù chia rÏ gi÷a hai d©n téc Ph¸p vµ
ViÖt. Nh−ng chóng t«i kh«ng chiÕn ®Êu chèng n−íc Ph¸p míi vµ
quèc d©n Ph¸p, chóng t«i l¹i cßn muèn hîp t¸c th©n ¸i.
ë ViÖt Nam còng nh− ë Ph¸p, cã rÊt nhiÒu ng−êi Ph¸p ®µn «ng
vµ ®µn bµ yªu chuéng c«ng lý vµ tù do. Nh÷ng ng−êi ®ã hiÓu vµ bªnh
vùc nh÷ng nguyÖn väng cña chóng t«i. Hä míi thËt lµ nh÷ng ng−êi
bªnh vùc ®øng ®¾n quyÒn lîi ch©n chÝnh cña n−íc Ph¸p vµ khèi Liªn
hiÖp Ph¸p1. T«i thµnh thùc c¶m t¹ nh÷ng ng−êi Ph¸p ®ã.
T«i kªu gäi nh©n d©n Ph¸p ®Ó chÊm døt cuéc chiÕn tranh
huynh ®Ö t−¬ng tµn vµ n¨m 1947 mang l¹i nÒn hoµ b×nh vµ t×nh
h÷u ¸i gi÷a n−íc Ph¸p vµ n−íc ViÖt Nam.
Ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.15.

4

§IÖN V¡N
GöI VÖ QUèC QU¢N Vµ D¢N QU¢N
Tù VÖ TRUNG, NAM, B¾C
T«i võa nhËn ®−îc lêi chóc tông cña bé ®éi vµ d©n qu©n trong dÞp
lÔ Nguyªn ®¸n, t«i rÊt c¶m ®éng. T«i nghiªng m×nh tr−íc sù hy sinh
lín lao cña c¸c chiÕn sÜ VÖ quèc qu©n vµ tù vÖ ®· tö trËn ë kh¾p c¸c
mÆt trËn trong n¨m võa qua, t«i rÊt lÊy lµm c¶m kÝch nhËn thÊy toµn
thÓ bé ®éi vµ d©n qu©n cïng mét chÝ c−¬ng quyÕt kh¸ng chiÕn, cïng
mét lßng tinh thµnh ®oµn kÕt vµ thùc hiÖn qu©n d©n nhÊt trÝ.
T«i tin t−ëng vµo d©n qu©n vµ bé ®éi ®Ó b¶o vÖ ®Êt n−íc vµ ®em sù
th¾ng lîi cuèi cïng vÒ cho Tæ quèc. Cïng nhau nç lùc kh¸ng chiÕn,
chóng ta quyÕt giµnh ®éc lËp vµ thèng nhÊt cho n−íc ViÖt Nam.
Kh¸ng chiÕn th¾ng lîi!
ViÖt Nam thèng nhÊt, ®éc lËp mu«n n¨m!
Tinh thÇn qu©n d©n nhÊt trÝ mu«n n¨m!
Chµo quyÕt th¾ng
Th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.16.

5

TH¦ GöI T¦íNG L¥CLÐC
KÝnh göi §¹i t−íng, th©n h÷u,
Ngµi lµ mét ®¹i qu©n nh©n vµ mét nhµ ®¹i ¸i quèc. Ngµi ®·
chiÕn th¾ng vµ chiÕn th¾ng anh dòng kÎ x©m l¨ng n−íc ngµi. §ã
lµ mét ®iÒu mµ thiªn h¹ - tr−íc hÕt lµ ng−êi ViÖt Nam - rÊt
kh©m phôc.
Mét nhµ ¸i quèc träng nh÷ng ng−êi ¸i quèc n−íc kh¸c. Mét
ng−êi yªu quª h−¬ng m×nh, träng quª h−¬ng cña kÎ kh¸c. T«i ch¾c
r»ng ®ã còng lµ ý kiÕn cña ngµi.
Ngµi muèn n−íc Ph¸p ®éc lËp vµ thèng nhÊt. Chóng t«i còng
muèn n−íc ViÖt Nam ®éc lËp vµ thèng nhÊt. Ngµi vµ chóng t«i
cïng mét chÝ h−íng.
Lõng danh víi nh÷ng chiÕn c«ng, ngµi l¹i ®i ®¸nh mét d©n téc
chØ muèn ®éc lËp, thèng nhÊt quèc gia, vµ mét n−íc chØ muèn hîp
t¸c nh− anh em víi n−íc ngµi sao?
Ph¶i ch¨ng ®ã lµ mét c«ng viÖc b¹c bÏo ®au ®ín?
Gi¸ thö ngµi ®¸nh ®−îc chóng t«i ®i n÷a - ®Êy lµ mét ®iÒu viÓn
v«ng, v× nÕu ngµi m¹nh vÒ vËt chÊt, th× chóng t«i ®©y, m¹nh vÒ
tinh thÇn, víi mét chÝ c−¬ng quyÕt chiÕn ®Êu cho tù do cña chóng
t«i - th× nh÷ng th¾ng lîi t¹m thêi kia ch¼ng nh÷ng kh«ng t¨ng
thªm mµ l¹i cßn lµm tæn th−¬ng ®Õn uy danh qu©n nh©n vµ t−
c¸ch ¸i quèc cña ngµi.
T«i biÕt ngµi c−¬ng trùc, thµnh thùc còng nh− ngµi can ®¶m.
Ngµi ®· tõng t¸c chiÕn. Cã lÏ ngµi cã thÓ t¹o ®−îc hoµ b×nh, mét

6

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

nÒn hoµ b×nh hîp c«ng lý vµ xøng ®¸ng, thuËn tiÖn cho hai d©n téc
chóng ta, mÆc dÇu trong hoµn c¶nh do kÎ kh¸c g©y ra, mµ vÉn
kh«ng døt t×nh h÷u nghÞ.
Chóng t«i ®· nhÊt quyÕt ë trong khèi Liªn hiÖp Ph¸p, céng t¸c
thµnh thùc víi n−íc Ph¸p vµ t«n träng quyÒn lîi kinh tÕ, v¨n hãa
Ph¸p trong n−íc chóng t«i. Nh−ng chóng t«i còng nhÊt quyÕt
chiÕn ®Êu ®Õn cïng cho ®éc lËp vµ thèng nhÊt quèc gia.
Tuy nhiªn, mét sù hoµ b×nh hîp c«ng lý cßn cã thÓ cøu v·n
®−îc t×nh thÕ. N−íc Ph¸p sÏ kh«ng thu ®−îc mèi lîi g× trong mét
cuéc chiÕn tranh thuéc ®Þa.
Th−a §¹i t−íng, th©n h÷u, t«i nãi víi ngµi víi mét tÊm lßng
thµnh thùc vµ ®au ®ín. §au ®ín v× tr«ng thÊy bao nhiªu chiÕn sÜ
thanh niªn Ph¸p vµ ViÖt ®ang tµn s¸t lÉn nhau. Nh÷ng thanh
niªn hy väng cña hai n−íc chóng ta, vµ ®¸ng lÏ ph¶i sèng cïng
nhau nh− anh em.
Tr©n träng chóc mõng ngµi trong dÞp ®Çu n¨m.
Ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.17-18.

7

TH¦ GöI §åNG CHÝ HOµNG H÷U NAM
VÒ ®éng viªn d©n chóng:
1. Nªn thªm c©u nµy cho d©n dÔ hiÓu: V× ®Þch muèn ®¸nh mau
nh− löa. Ta ph¶i kÐo dµi nh− n−íc. Ta dïng n−íc chèng löa th×
ta ch¾c th¾ng.
2. Nh÷ng ng−êi danh väng trong mçi giíi ph¶i ®øng ra kªu gäi
giíi m×nh. Nh− cô Bïi1) vµ c¸c cô kh¸c khai héi víi quan l¹i cò,
khuyÕn khÝch vµ gi¶i thÝch råi mçi ng−êi vÒ kªu gäi ®Þa ph−¬ng
cña hä. T«n gi¸o, v¨n ho¸, v.v. còng vËy.
3. CÇn nãi râ cho d©n hiÓu, h¹ng ng−êi nµo nªn gióp. Kh¸ng
chiÕn thÕ nµo: Chung: T¨ng gia s¶n xuÊt, gi÷ bÝ mËt, ®µo hÇm tró
Èn, cÊt lóa, cÊt muèi cho khái ch¸y, gióp viÖc ph¸ ho¹i giao th«ng
cña ®Þch, v.v.. Riªng: Phô n÷ cã thÓ tæ chøc ®éi v¸ ¸o, ®éi giÆt ¸o,
®éi cøu th−¬ng, v.v.. Nhi ®ång cã thÓ ®−a tin, trinh th¸m, v.v..
4. C¸ch ®éng viªn: Trong kÕ ho¹ch còng cÇn nãi ®Õn: Khai
héi lµng, ®äc lêi thÒ, d¸n khÈu hiÖu, v.v. nh− A2) ®· viÕt qua
trong th− tr−íc.
VÒ t¶n c−:
1. Nh÷ng khu xung quanh chiÕn ®Þa, ph¶i chuÈn bÞ s½n, chia
lµm §«ng, T©y, Nam, B¾c. PhÝa nµo chõng dïng ®−îc mÊy ng−êi
ch¹y n¹n. NÕu kh«ng vËy th× ïa nhau ch¹y ®Õn mét chç, rÊt nguy
_______________
1) Cô Bïi B»ng §oµn (BT).
2) MËt danh lóc ®ã cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh (BT).

8

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

hiÓm (nh− tµu bay nÐm bom hoÆc ng−êi ®«ng qu¸ ø l¹i ch¹y kh«ng
®−îc). Ph¶i cã s½n ng−êi ®Ó chØ ®−êng.
2. Lµm sæ theo A. B. C., cho dÔ t×m, dÔ ®iÒu tra.
3. Trong lóc t¶n c− vµ trong vïng t¶n c−, ph¶i cã kÕ ho¹ch
tuyªn truyÒn ®Ó gi÷ v÷ng tinh thÇn cña d©n, kÕ ho¹ch PHßNG
GIAN ®Ó chóng kh«ng lÉn vµo trong ®¸m ng−êi t¶n c−, ®Æng th¸m
thÝnh vµ nhiÔu lo¹n trËt tù, phao tin nh¶m, v.v..
...
Thªm: Trõ nh÷ng ng−êi rÊt cÇn ë l¹i, c¸c uû ban vµ c¸c nh©n
viªn kh«ng cÇn l¾m ph¶i rêi khái thµnh Hµ §«ng ®i ngay.

ViÕt ngµy 1-1-1947.
Bót tÝch bøc th− l−u t¹i
B¶o tµng Hå ChÝ Minh.
B¸o Nh©n d©n, sè 52 (412),
ngµy 22-12-1996.

9

TR¶ LêI C¸C NHµ B¸O
- Hái: Th−a Chñ tÞch, Bé tr−ëng Mutª sÏ ra gÆp Chñ tÞch kh«ng?
- §¸p: Xin anh em hái Bé tr−ëng Mutª th× râ h¬n. Dï sao, t«i
víi Bé tr−ëng lµ b¹n cò. T«i sÏ rÊt hoan nghªnh gÆp ng−êi b¹n t«i.
- Hái: Xin Chñ tÞch cho biÕt ý nghÜa cña cuéc chiÕn tranh nµy?
- §¸p: 1. ViÖt Nam kh«ng chiÕn tranh chèng n−íc Ph¸p vµ d©n
Ph¸p v× ta muèn hai d©n téc ViÖt - Ph¸p céng t¸c thËt thµ.
2. Nh−ng tù do ®éc lËp lµ quyÒn trêi cho cña mçi d©n téc.
Bän thùc d©n ph¶n ®éng dïng vò lùc ph¸ ho¹i quyÒn thèng nhÊt
vµ ®éc lËp cña d©n ta, cho nªn d©n ta ph¶i kh¸ng chiÕn ®Ó gi÷
g×n ®Êt n−íc.
- Hái: Thùc d©n ph¶n ®éng vµ thùc d©n kh«ng ph¶n ®éng kh¸c
nhau chç nµo?
- §¸p: Cã nh÷ng ng−êi tµi chÝnh vµ kinh tÕ Ph¸p muèn kinh
doanh ë xø ta. Hä hiÓu r»ng muèn kinh doanh sinh lîi, th× ph¶i
thËt thµ céng t¸c víi ta. Muèn céng t¸c, th× ph¶i ®Ó ta ®éc lËp vµ
thèng nhÊt. §ã lµ h¹ng thùc d©n kh«ng ph¶n ®éng. Cßn nh÷ng bän
cø muèn dïng ©m m−u hoÆc vò lùc ®Ó d×m ta xuèng, ®ã lµ thùc
d©n ph¶n ®éng.
- Hái: Cuéc kh¸ng chiÕn sÏ kÕt liÔu thÕ nµo?
- §¸p: LÞch sö thÕ giíi vµ lÞch sö n−íc ta tá cho ta biÕt r»ng:
1. HÔ mét d©n téc ®· ®øng lªn kiªn quyÕt tranh ®Êu cho Tæ
quèc hä th× kh«ng ai, kh«ng lùc l−îng g× chiÕn th¾ng ®−îc hä. D©n

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

10

ViÖt Nam muèn hoµ b×nh, nh−ng v× vËn mÖnh cña Tæ quèc, cña
gièng nßi, th× sÏ kh¸ng chiÕn ®Õn cïng, kh¸ng chiÕn ®Õn th¾ng lîi.
2. Chóng ta hiÓu biÕt vµ kÝnh träng d©n téc Ph¸p. NÕu ChÝnh
phñ vµ nh©n d©n Ph¸p kh«ng ®Ó bän thùc d©n ph¶n ®éng ph¸ ho¹i
hoµ b×nh, ph¸ ho¹i lîi Ých vµ danh dù Ph¸p, ph¸ ho¹i t×nh th©n
thiÖn gi÷a hai d©n téc ViÖt - Ph¸p, nÕu ChÝnh phñ Ph¸p dµn xÕp
theo c¸ch hoµ b×nh, t«n träng chñ quyÒn cña ta, th× ta vÉn s½n
sµng ®µm ph¸n.
3. Mü ®· nhËn Phi LuËt T©n1) ®éc lËp, Anh ®· høa Ên §é ®éc
lËp. Kh«ng lÏ mét n−íc tiÒn tiÕn nh− n−íc Ph¸p, v× bän thùc d©n
ph¶n ®éng, mµ cam chÞu tiÕng bÊt nh©n kh«ng c«ng nhËn ViÖt
Nam ®éc lËp.
Tr¶ lêi ngµy 2-1-1947.
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.19-20.

_______________
1) PhilÝppin (BT).

11

TH¦ GöI Bé TR¦ëNG MUT£
KÝnh göi Bé tr−ëng Mutª,
Uû viªn cña ChÝnh phñ Ph¸p,
T«i lÊy lµm vui mõng ®−îc biÕt ngµi tíi Hµ Néi. Xin cã lêi chµo
mõng ngµi, v× ngµi võa lµ b¹n cò, võa lµ ®¹i diÖn cho n−íc Ph¸p
míi, võa lµ sø gi¶ cña hoµ b×nh.
T«i rÊt mong vµ rÊt sung s−íng ®−îc héi kiÕn víi ngµi l©u mét
chót ®Ó tá râ ý muèn thµnh thùc hoµ b×nh vµ céng t¸c cña chóng
t«i, vµ ®Ó chuyÓn ®Ö víi ngµi nh÷ng ®Ò nghÞ cña chóng t«i vÒ viÖc
lËp l¹i sù giao h¶o gi÷a hai n−íc chóng ta.
T«i mong ®−îc tr¶ lêi, vµ xin göi ngµi lêi chµo th©n ¸i.
Xin ngµi chuyÓn nh÷ng ý nghÜ th©n ¸i cña t«i cho «ng Guýtxtav¬1).
Ngµy 3 th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.21.

_______________
1) Guýtxtav¬ (Gustave) lµ con trai Mutª ®· gÆp gì Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh khi Ng−êi sang th¨m n−íc Ph¸p (1946) (BT).

12

TH¦ GöI §åNG CHÝ HOµNG H÷U NAM
1. - Anh cïng anh Gi¸m, anh L−u ®· so¹n xong vµ ®Çy ®ñ tµi
liÖu vÒ mÐmorandum ®Ó ®−a cho Mutª ch−a?
- NÕu ch−a xong, lµm gÊp ngay vµ lµm ra mÊy b¶n.
- Thªm vµo c¸c tµi liÖu ®ã bµi b¸o Hoan nghªnh Mutª ®¨ng b¸o
Cøu quèc ngµy h«m nay.
2. Anh lµm ngay mét b¶n tãm t¾t c¸c viÖc chÝnh, thu ng¾n l¹i1)
®Ó cã thÓ xem chãng, v× Mutª Ýt th× giê.
3. Anh bµn víi anh em ngay kÕ ho¹ch vµ ®Þa ®iÓm gÆp.
A
S¸ng sím
4-1-1947

B¶n chôp bót tÝch bøc th−
l−u t¹i B¶o tµng Hå ChÝ Minh.

_______________
1) Trong nguyªn b¶n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt b»ng tiÕng Ph¸p:
rÐcupÐlatif (BT).

13

tH¦ GöI ¤NG Cï HUY CËN
Chó CËn,
§· l©u kh«ng gÆp chó, nhí l¾m.
Nay cã viÖc cÇn. Chó ph¶i vÒ ngay. VÒ ®Õn th× t×m gÆp Nam gÊp.
C«ng viÖc trong ®ã, giao l¹i cho chó Nh©n.
T«i göi lêi th¨m tÊt c¶ ®ång bµo trong Êy.
Chê chó.
Chµo th©n ¸i vµ quyÕt th¾ng
Ngµy 5 th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
B¶n gèc l−u t¹i Trung t©m
L−u tr÷ Quèc gia I, b¶n chôp
l−u t¹i ViÖn Hå ChÝ Minh.

14

TH¦ GöI CHÝNH PHñ, QUèC HéI
Vµ NH¢N D¢N PH¸P
KÝnh göi ChÝnh phñ, Quèc héi vµ nh©n d©n Ph¸p,
Thay mÆt ChÝnh phñ vµ nh©n d©n ViÖt Nam, t«i trÞnh träng
tuyªn bè cïng n−íc Ph¸p r»ng:
1. Nh©n d©n ViÖt Nam kh«ng tranh ®Êu chèng n−íc Ph¸p vµ
nh©n d©n Ph¸p. §èi víi n−íc Ph¸p vµ nh©n d©n Ph¸p, nh©n d©n
ViÖt Nam vÉn th©n thiÖn, tin cËy vµ kh©m phôc.
2. Nh©n d©n ViÖt Nam thµnh thùc muèn céng t¸c víi nh©n d©n
Ph¸p nh− anh em trªn mét c¨n b¶n tÝn nghÜa vµ b×nh ®¼ng.
3. Nh©n d©n ViÖt Nam chØ ®ßi ®éc lËp vµ thèng nhÊt quèc gia
trong khèi Liªn hiÖp Ph¸p, mét khèi liªn hiÖp do sù tù do tho¶
thuËn t¹o nªn.
4. Nh©n d©n ViÖt Nam chØ muèn cã hoµ b×nh, mét nÒn hoµ
b×nh thùc sù, ®Ó kiÕn thiÕt quèc gia víi sù céng t¸c cña nh÷ng
ng−êi b¹n Ph¸p ch©n chÝnh.
5. Nh©n d©n ViÖt Nam cam kÕt kh«ng nh÷ng t«n träng nh÷ng
quyÒn lîi kinh tÕ vµ v¨n ho¸ Ph¸p ë ViÖt Nam, mµ cßn gióp cho
nh÷ng quyÒn lîi ®ã ph¸t triÓn thªm ®Ó Ých lîi chung cho c¶ hai n−íc.
6. Nh©n d©n ViÖt Nam ®· bÞ chÝnh s¸ch vò lùc, chÝnh s¸ch x©m
l¨ng cña mét vµi ng−êi ®¹i diÖn Ph¸p ë §«ng D−¬ng x« ®Èy vµo
mét cuéc chiÕn tranh tù vÖ th¶m khèc. Nh÷ng ng−êi ®¹i diÖn ®ã
t×m mäi c¸ch ®Ó chia rÏ d©n téc chóng t«i, c¾t xÐn Tæ quèc chóng

Th− göi chÝnh phñ, quèc héi vµ nh©n d©n ph¸p

15

t«i, x©m ph¹m chñ quyÒn quèc gia cña chóng t«i, ng¨n c¶n kh«ng
cho chóng t«i ®éc lËp vµ ph¸ ho¹i sù hîp t¸c thµnh thùc cña hai
d©n téc ViÖt - Ph¸p.
7. Muèn lËp l¹i hoµ b×nh, chØ cÇn:
a) Trë l¹i t×nh tr¹ng tr−íc ngµy 20-11 vµ 17-12-1946, ®×nh chØ
ngay vµ ®×nh chØ thùc sù nh÷ng cuéc xung ®ét trong toµn câi ViÖt
Nam (Nam Kú, Trung Kú vµ B¾c Kú).
b) Lµm xóc tiÕn ngay c«ng viÖc cña c¸c Uû ban ®· dù ®Þnh ®Æt
ra ®Ó thi hµnh T¹m −íc 14-9-19462, c¸c Uû ban nµy ph¶i häp ë Sµi
Gßn vµ Hµ Néi, nh−ng kh«ng ë §µ L¹t.
c) TiÕp tôc ngay nh÷ng cuéc ®iÒu ®×nh ë Ph«ngtenn¬bl« ®Ó gi¶i
quyÕt mét c¸ch vÜnh cöu vÊn ®Ò giao thiÖp gi÷a hai n−íc Ph¸p, ViÖt.
NhiÒu thµnh thÞ, lµng m¹c ®· bÞ tµn ph¸, hµng v¹n ®µn bµ, trÎ
con vµ ng−êi giµ c¶ ViÖt Nam ®· bÞ phi ph¸o tµn s¸t. Vµ ®· nhiÒu
binh lÝnh trai trÎ Ph¸p vµ ViÖt chÕt hoÆc bÞ th−¬ng.
Bao nhiªu ®æ n¸t ®· chång chÊt lªn nhau, m¸u ch¶y còng ®· nhiÒu.
ChÝnh phñ vµ nh©n d©n Ph¸p chØ cÇn cã mét cö chØ c«ng nhËn
®éc lËp vµ thèng nhÊt cña n−íc ViÖt Nam lµ chÊm døt ®−îc nh÷ng
tai biÕn nµy; hoµ b×nh vµ trËt tù sÏ trë l¹i ngay tøc kh¾c. D©n téc
ViÖt Nam ®ang chê ®îi cö chØ ®ã.
N−íc Ph¸p míi mu«n n¨m!
N−íc ViÖt Nam ®éc lËp vµ thèng nhÊt mu«n n¨m!
T×nh th©n thiÖn Ph¸p ViÖt mu«n n¨m!
Ngµy 7 th¸ng 1 n¨m 1947
Hå CHÝ MINH
In trong s¸ch Lêi Hå Chñ tÞch,
Nha Th«ng tin ViÖt Nam,
1948, t.1, tr.22-23.

16

TH¦ KHEN NGîI C¸C CH...