KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !

Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè

299-q®/TW,

NGµY

TH¸NG 4 N¡M 2010.

6

Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang

Chñ tÞch Héi ®ång

T« Huy Røa

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

Phan DiÔn

Uû viªn Héi ®ång

Lª V¨n Dòng

Uû viªn Héi ®ång

Lª H÷u NghÜa

Uû viªn Héi ®ång

§ç Hoµi Nam

Uû viªn Héi ®ång

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn Héi ®ång

Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa

Tr−ëng ban

Ph¹m Hång Ch−¬ng

Phã Tr−ëng ban

NguyÔn Kh¸nh BËt

Uû viªn

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn

nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 8
§Æng v¨n th¸i
TrÞnh nhu
Bïi ®×nh phong
§inh Ngäc Quý

Tr−ëng nhãm

hå chÝ minh
toµn tËp
XuÊt b¶n lÇn thø ba

8
1953 - 1954

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011

VII

Lêi giíi thiÖu tËp 8

TËp 8 cña bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, gåm
231 t¸c phÈm, bµi nãi, bµi viÕt, th−, ®iÖn (gäi chung lµ t¸c phÈm) cña Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh trong thêi gian tõ ngµy 1-1-1953 ®Õn ngµy 21-7-1954.
§©y lµ giai ®o¹n ®Êu tranh quyÕt liÖt vµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh th¾ng
lîi cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p, vµ can thiÖp Mü cña d©n téc
ta; ®ång thêi, ®©y còng lµ thêi gian §¶ng ta quyÕt ®Þnh ®Èy m¹nh thùc
hiÖn nhiÖm vô d©n chñ, kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a nhiÖm vô chèng ®Õ quèc
víi gi¶i phãng giai cÊp n«ng d©n khái ¸ch thèng trÞ phong kiÕn.
C¸c t¸c phÈm giíi thiÖu trong tËp 8 ph¶n ¸nh nh÷ng ho¹t ®éng
phong phó, s«i næi vµ sù chØ ®¹o s¸t sao cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®èi víi
tõng vÊn ®Ò cña ®Êt n−íc nh»m thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c nhiÖm vô quan
träng nãi trªn.
NhiÒu t¸c phÈm trong tËp 8 thÓ hiÖn tËp trung nh÷ng quan ®iÓm quan
träng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p.
Trong DiÔn v¨n khai m¹c Héi nghÞ lÇn thø t− Ban ChÊp hµnh Trung
−¬ng §¶ng (khãa II) ngµy 25-1-1953, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh v¹ch râ ©m
m−u vµ hµnh ®éng hiÕu chiÕn cña thùc d©n Ph¸p trong t×nh thÕ thÊt b¹i
cña chóng. BÞ thÊt b¹i liªn tiÕp trªn chiÕn tr−êng, thùc d©n Ph¸p cÇu xin
Mü t¨ng thªm viÖn trî; ®Èy m¹nh cµn quÐt, b¾t lÝnh ®Ó thùc hiÖn ©m
m−u “dïng ng−êi ViÖt ®¸nh ng−êi ViÖt, lÊy chiÕn tranh nu«i chiÕn
tranh”. Ng−êi nh¾c nhë toµn §¶ng, toµn qu©n vµ toµn d©n ta: “tuy th¾ng
lîi nhiÒu, chóng ta quyÕt kh«ng ®−îc chñ quan, khinh ®Þch” (tr.27).

VIII

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Ng−êi kh¼ng ®Þnh, “kh¸ng chiÕn cña ta nhÊt ®Þnh th¾ng lîi, nh−ng ph¶i
tr−êng kú vµ gian khæ. Vµ tõ nay cuéc chiÕn tranh gi÷a ta víi ®Þch sÏ gay
go, phøc t¹p h¬n” (tr.27).
Ng−êi ®Ò ra ph−¬ng h−íng chiÕn l−îc lµ: “Tr¸nh chç m¹nh, ®¸nh chç yÕu
®Ó ph©n t¸n lùc l−îng ®Þch vµ tiªu diÖt sinh lùc ®Þch, më réng vïng tù do”
(tr.28) vµ kh¼ng ®Þnh, ®Ó chiÕn th¾ng kÎ thï x©m l−îc, chóng ta “ph¶i cã mét
qu©n ®éi nh©n d©n thËt m¹nh vµ lu«n lu«n tiÕn bé” (tr.27); ph¶i “tiÕp tôc
chØnh qu©n ®Ó ph¸t triÓn vµ cñng cè nh÷ng tiÕn bé ®· thu ®−îc vµ söa ch÷a
nh÷ng khuyÕt ®iÓm” (tr.28). Cïng víi viÖc t¨ng c−êng bé ®éi chñ lùc vµ x©y
dùng bé ®éi ®Þa ph−¬ng, “cÇn ph¶i x©y dùng nh÷ng tæ chøc d©n qu©n, du
kÝch kh«ng tho¸t ly s¶n xuÊt. Nh÷ng tæ chøc d©n qu©n, du kÝch Êy ch¼ng
nh÷ng cã thÓ phô tr¸ch viÖc ®µn ¸p bän ph¶n c¸ch m¹ng, gi÷ g×n trÞ an trong
lµng x·, b¶o vÖ lîi Ých cña quÇn chóng, ®Êu tranh víi ®Þch vµ phèi hîp t¸c
chiÕn víi bé ®éi chñ lùc, mµ l¹i cã thÓ dïng ®Ó bæ sung bé ®éi chñ lùc” (tr.29).
Víi nh÷ng th¾ng lîi to lín cña qu©n d©n ta trªn c¸c chiÕn tr−êng, thÕ vµ
lùc cña ta ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh mÏ, cuèi n¨m 1953, §¶ng vµ Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh chñ tr−¬ng më cuéc tiÕn c«ng chiÕn l−îc §«ng Xu©n 1953 - 1954
mµ ®Ønh ®iÓm lµ ChiÕn dÞch §iÖn Biªn Phñ. Ng−êi l·nh ®¹o vµ ®éng viªn toµn
§¶ng, toµn qu©n, toµn d©n tËp trung lùc l−îng, nªu cao ý chÝ quyÕt chiÕn,
quyÕt th¾ng, ph¸t huy thÕ m¹nh cña ta ®Ó giµnh th¾ng lîi trong trËn quyÕt
chiÕn chiÕn l−îc nµy.
Trong khi ph¸t huy cao ®é søc m¹nh ®oµn kÕt chiÕn ®Êu cña toµn d©n
téc, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh rÊt coi träng c«ng t¸c tuyªn truyÒn ®èi ngo¹i,
nh»m t¹o nªn sù ®ång t×nh, ñng hé cña nh©n d©n yªu chuéng hßa b×nh thÕ
giíi ®èi víi cuéc kh¸ng chiÕn chÝnh nghÜa cña nh©n d©n ta. Ng−êi t¸n
thµnh vµ ñng hé NghÞ quyÕt cña §¹i héi hßa b×nh thÕ giíi (11-1953) ®ßi
chÊm døt chiÕn tranh ë §«ng D−¬ng; c¶m ¬n §¹i héi c«ng ®oµn thÕ giíi
lÇn thø ba (10-1953) ®· quyÕt ®Þnh tæ chøc “Ngµy ®oµn kÕt víi nh©n d©n
ViÖt Nam anh hïng”. Th¸ng 10-1953, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt th− kªu
gäi thanh niªn Ph¸p s¸t c¸nh cïng nh©n d©n ViÖt Nam ®Êu tranh kiªn
quyÕt chèng kÎ thï chung lµ thùc d©n Ph¸p vµ can thiÖp Mü, v× lîi Ých
chung cña nh©n d©n hai n−íc lµ tù do, ®éc lËp, d©n chñ vµ hßa b×nh.

LêI GIíI THIÖU TËP 8

IX

Trong suèt qu¸ tr×nh l·nh ®¹o kh¸ng chiÕn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
lu«n chñ tr−¬ng gi¶i quyÕt cuéc chiÕn tranh b»ng th−¬ng l−îng hßa b×nh
trong ®iÒu kiÖn cã thÓ. Tr¶ lêi mét nhµ b¸o Thôy §iÓn ngµy 26-11-1953,
Ng−êi nªu râ: Cuéc chiÕn tranh ë ViÖt Nam lµ do ChÝnh phñ Ph¸p g©y ra,
nh©n d©n ViÖt Nam ph¶i chiÕn ®Êu chèng x©m l−îc ®Ó b¶o vÖ nÒn ®éc lËp
vµ quyÒn tù do ®−îc sèng hßa b×nh. NÕu thùc d©n Ph¸p cø tiÕp tôc cuéc
chiÕn tranh x©m l−îc th× nh©n d©n ViÖt Nam quyÕt chiÕn ®Êu ®Õn th¾ng
lîi cuèi cïng. VÒ kh¶ n¨ng ®µm ph¸n, Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “nÕu ChÝnh phñ
Ph¸p ®· rót ®−îc bµi häc trong cuéc chiÕn tranh mÊy n¨m nay, muèn ®i
®Õn ®×nh chiÕn ë ViÖt Nam b»ng c¸ch th−¬ng l−îng vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò
ViÖt Nam theo lèi hßa b×nh th× nh©n d©n vµ ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n
chñ Céng hßa s½n sµng tiÕp ý muèn ®ã”; “...C¬ së cña viÖc ®×nh chiÕn ë
ViÖt Nam lµ ChÝnh phñ Ph¸p thËt thµ t«n träng nÒn ®éc lËp thËt sù cña
n−íc ViÖt Nam” (tr.340).
Tuy nhiªn, ®Ó tr¸nh khuynh h−íng ¶o t−ëng, chê ®îi, û l¹i vµo gi¶i
ph¸p ngo¹i giao, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh gi¶i thÝch râ chñ tr−¬ng nhÊt
qu¸n cña ta lµ hßa b×nh, nh−ng kinh nghiÖm cho thÊy: “ph¶i ®¸nh bao
giê cho ®Õ quèc qôy, nã biÕt kh«ng thÓ ®¸nh ®−îc n÷a, nã míi chÞu ®µm
ph¸n. §õng cã ¶o t−ëng m×nh muèn ®µm ph¸n lµ nã ®µm ph¸n”; “ph¶i
®¸nh cho Ph¸p qôy. Lóc Êy, cã ®µm ph¸n míi ®µm ph¸n, chø kh«ng ph¶i
®−a ®µm ph¸n ra lµ nã ®µm ph¸n ngay ®©u. §õng cã ¶o t−ëng. Môc ®Ých
cña nã lµ x©m l−îc. Nã mÊt 99% cßn hy väng 1%, nã vÉn ®¸nh. Ph¶i ®¸nh
nã qôy nã míi chÞu” (tr.198).
Tõ n¨m 1953, cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p b−íc vµo thêi
kú quyÕt liÖt, ®ßi hái huy ®éng søc ng−êi, søc cña ngµy cµng nhiÒu, v×
vËy ph¶i båi d−ìng søc d©n, nhÊt lµ n«ng d©n. §¶ng ta vµ Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh quyÕt ®Þnh ph¸t ®éng quÇn chóng triÖt ®Ó gi¶m t«, tiÕn tíi
c¶i c¸ch ruéng ®Êt, thùc hiÖn khÈu hiÖu “Ng−êi cµy cã ruéng” ngay trong
kh¸ng chiÕn. NhiÒu t¸c phÈm trong tËp 8 thÓ hiÖn sù quan t©m chØ ®¹o
s¸t sao cña Ng−êi, nh»m thùc hiÖn thµnh c«ng chñ tr−¬ng nãi trªn.
Trong DiÔn v¨n khai m¹c Héi nghÞ lÇn thø t− Ban ChÊp hµnh Trung
−¬ng §¶ng (kho¸ II) ngµy 25-1-1953 vµ sau ®ã, trong B¸o c¸o tr−íc Quèc héi

X

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa kho¸ I, kú häp thø ba (1-12-1953), Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh tr×nh bµy râ môc ®Ých, ®−êng lèi, ph−¬ng ch©m c¶i c¸ch
ruéng ®Êt. Ng−êi ph©n tÝch: “NÒn t¶ng cña vÊn ®Ò d©n téc lµ vÊn ®Ò n«ng
d©n, v× n«ng d©n lµ tèi ®¹i ®a sè trong d©n téc. NÒn t¶ng cña c¸ch m¹ng d©n
chñ còng lµ vÊn ®Ò n«ng d©n, v× n«ng d©n lµ lùc l−îng c¸ch m¹ng ®«ng nhÊt
chèng phong kiÕn, chèng ®Õ quèc” (tr.31). Theo Ng−êi, môc ®Ých cña c¶i c¸ch
ruéng ®Êt lµ thñ tiªu chÕ ®é së h÷u ruéng ®Êt phong kiÕn, thùc hiÖn ng−êi
cµy cã ruéng, gi¶i phãng søc s¶n xuÊt ë n«ng th«n, ph¸t triÓn s¶n xuÊt, ®Èy
m¹nh kh¸ng chiÕn. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ, mÊy n¨m tr−íc, v× hoµn
c¶nh ®Æc biÖt mµ ta chØ thi hµnh gi¶m t«, gi¶m tøc, nh− thÕ lµ ®óng. Nh−ng
ngµy nay, kh¸ng chiÕn ®· b¶y n¨m, ®ång bµo n«ng d©n hy sinh cho Tæ quèc,
®ãng gãp cho kh¸ng chiÕn ®· nhiÒu vµ vÉn s½n sµng hy sinh, ®ãng gãp n÷a.
Song, hä vÉn lµ líp ng−êi nghÌo khæ h¬n hÕt, v× thiÕu ruéng hoÆc kh«ng cã
ruéng cµy. §ã lµ mét ®iÒu rÊt kh«ng hîp lý. Cho nªn, “muèn kh¸ng chiÕn
hoµn toµn th¾ng lîi, d©n chñ nh©n d©n thËt thµ thùc hiÖn, th× ph¶i thiÕt
thùc n©ng cao quyÒn lîi kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña n«ng d©n, ph¶i chia
ruéng ®Êt cho n«ng d©n” (tr.31). Ng−êi x¸c ®Þnh, ®−êng lèi c¶i c¸ch ruéng
®Êt cña §¶ng lµ: “dùa h¼n vµo bÇn cè n«ng, ®oµn kÕt chÆt chÏ víi trung
n«ng, liªn hiÖp víi phó n«ng, tiªu diÖt chÕ ®é bãc lét phong kiÕn tõng b−íc vµ
cã ph©n biÖt, ph¸t triÓn s¶n xuÊt, ®Èy m¹nh kh¸ng chiÕn” (tr.353). X¸c ®Þnh
c¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ mét cuéc ®Êu tranh giai cÊp réng lín, phøc t¹p, gay go,
l¹i tiÕn hµnh vµo lóc cuéc kh¸ng chiÕn ®ang diÔn ra quyÕt liÖt, v× vËy, theo
Ng−êi, trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn, cã thÓ x¶y ra nh÷ng sai lÇm, lÖch l¹c. §Ó
ng¨n ngõa nh÷ng sai lÇm, lÖch l¹c ®ã, Ng−êi yªu cÇu c¸n bé trong §¶ng vµ
ngoµi §¶ng “ph¶i n¾m v÷ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ cña ChÝnh phñ, dùa
h¼n vµo quÇn chóng vµ ®i ®óng ®−êng lèi quÇn chóng” (tr.356).
Theo dâi tiÕn tr×nh ph¸t ®éng quÇn chóng triÖt ®Ó gi¶m t« vµ c¶i c¸ch
ruéng ®Êt, trong nhiÒu bµi nãi, bµi viÕt thêi kú nµy nh−: Vµi −u ®iÓm vµ
khuyÕt ®iÓm trong viÖc ph¸t ®éng quÇn chóng (11-12-1953), Vµi khuyÕt
®iÓm trong viÖc ph¸t ®éng quÇn chóng (26-12-1953), Vµi −u ®iÓm vµ
khuyÕt ®iÓm cña c¸c ®éi ph¸t ®éng quÇn chóng (16-2-1954), Kinh nghiÖm
xÊu vµ kinh nghiÖm tèt (12-4-1954), ¦u ®iÓm vµ khuyÕt ®iÓm trong ph¸t

LêI GIíI THIÖU TËP 8

XI

®éng quÇn chóng gi¶m t« ®ît 4 (1-6-1954), Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· kÞp
thêi chØ ra nh÷ng −u ®iÓm, khuyÕt ®iÓm vµ sai lÇm t¶ khuynh vµ h÷u
khuynh, thùc hiÖn sai chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ ChÝnh phñ; nh¾c nhë c¸c
®Þa ph−¬ng söa ch÷a nh÷ng sai lÇm ®ã.
Th¾ng lîi b−íc ®Çu cña c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®· lµm cho quÇn chóng
n«ng d©n thªm phÊn khëi, dèc søc ng−êi, søc cña cho kh¸ng chiÕn, gãp
phÇn cïng víi c¸c chiÕn sÜ lµm nªn chiÕn th¾ng lÞch sö §iÖn Biªn Phñ,
buéc ®èi ph−¬ng ph¶i ký HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, chÊm døt chiÕn tranh,
lËp l¹i hßa b×nh ë ViÖt Nam. Theo ®ã, nÒn ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng
nhÊt vµ toµn vÑn l·nh thæ cña ViÖt Nam ®−îc c«ng nhËn. MiÒn B¾c
®−îc hoµn toµn gi¶i phãng, c¸ch m¹ng ViÖt Nam chuyÓn sang giai
®o¹n míi.
§Ó tiÕn hµnh th¾ng lîi c¸c nhiÖm vô nÆng nÒ, gian khæ vµ míi mÎ
trªn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh: “§¶ng ph¶i thËt m¹nh mÏ, trong
s¹ch, s¸ng suèt, thèng nhÊt” (tr.274). Theo Ng−êi: “§èi víi vËn mÖnh cña
n−íc nhµ vµ d©n téc, §¶ng cã tr¸ch nhÖm v« cïng to lín. Cho nªn x©y
dùng §¶ng lµ mét nhiÖm vô cùc kú quan träng cña nh©n d©n ta” (tr.279).
V× vËy, Ng−êi lu«n dµnh sù quan t©m ®Æc biÖt tíi c«ng t¸c x©y dùng
§¶ng. NhiÒu t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· thÓ hiÖn râ ®iÒu ®ã.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt coi trong c«ng t¸c t− t−ëng cña §¶ng
vµ yªu cÇu mäi c¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i ra søc häc tËp ®Ó n©ng cao tr×nh ®é
lý luËn, chÝnh trÞ. Ng−êi c¨n dÆn: “nhÊt ®Þnh ph¶i häc tËp lý luËn M¸c Lªnin… Gi¸o dôc t− t−ëng vµ l·nh ®¹o t− t−ëng lµ viÖc quan träng nhÊt
cña §¶ng, ph¶i kiªn quyÕt chèng c¸i thãi xem nhÑ t− t−ëng” (tr.279).
Ng−êi ®· nªu tÊm g−¬ng s¸ng vÒ nh÷ng nç lùc kh«ng mÖt mái gãp phÇn
n©ng cao c«ng t¸c t− t−ëng, c«ng t¸c lý luËn cña §¶ng. N¨m 1953, ®Ó cung
cÊp tµi liÖu häc tËp cho c¸n bé, ®¶ng viªn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt 50
bµi b¸o giíi thiÖu cã hÖ thèng nh÷ng kiÕn thøc chÝnh trÞ phæ th«ng,
nh÷ng ®¹o lý c¸ch m¹ng c¬ b¶n, trªn nhiÒu sè b¸o Cøu quèc vµ ®−îc xuÊt
b¶n thµnh s¸ch víi tiªu ®Ò Th−êng thøc chÝnh trÞ. Víi lêi lÏ gi¶n dÞ nh−ng
m¹ch l¹c, x¸c ®¸ng, cuèn s¸ch lý gi¶i thÊu ®¸o nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ
giai cÊp vµ c¸c chÕ ®é x· héi; vÒ ®¸nh gi¸ vai trß, vÞ trÝ cña c¸c giai cÊp

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

XII

trong c¸ch m¹ng ViÖt Nam; vÒ chÕ ®é nhµ n−íc d©n chñ céng hßa vµ
chuyªn chÝnh d©n chñ nh©n d©n; vÒ §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam; v.v.. §Ó
gióp ng−êi ®äc hiÓu râ v× sao giai cÊp c«ng nh©n ViÖt Nam víi sè l−îng Ýt
l¹i cã thÓ l·nh ®¹o ®−îc c¸ch m¹ng ViÖt Nam, Ng−êi viÕt: “L·nh ®¹o ®−îc
hay lµ kh«ng, lµ do ®Æc tÝnh c¸ch m¹ng, chø kh«ng ph¶i do sè ng−êi
nhiÒu Ýt cña giai cÊp” (tr.257). Theo Ng−êi, ®Æc tÝnh c¸ch m¹ng cña giai
cÊp c«ng nh©n lµ kiªn quyÕt, triÖt ®Ó, tËp thÓ, cã tæ chøc, cã kû luËt. Lµ
giai cÊp tiªn tiÕn nhÊt trong søc s¶n xuÊt, g¸nh tr¸ch nhiÖm ®¸nh ®æ chÕ
®é t− b¶n vµ ®Õ quèc ®Ó x©y dùng mét x· héi míi, giai cÊp c«ng nh©n cã
thÓ thÊm nhuÇn mét t− t−ëng c¸ch m¹ng nhÊt, tøc lµ chñ nghÜa M¸c Lªnin. §ång thêi, tinh thÇn ®Êu tranh cña hä ¶nh h−ëng vµ gi¸o dôc c¸c
tÇng líp kh¸c.
VÒ chÝnh trÞ, theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, “§¶ng ph¶i cã chÝnh c−¬ng
râ rÖt”, ph¶i ®Ò ra “khÈu hiÖu chÝnh trÞ ®óng” phï hîp víi mçi giai ®o¹n
c¸ch m¹ng ®Ó ®éng viªn vµ l·nh ®¹o nh©n d©n ®Êu tranh. Ng−êi ®Æc biÖt
nhÊn m¹nh: “VÒ ®−êng lèi chÝnh trÞ, §¶ng chèng khuynh h−íng “t¶” vµ
khuynh h−íng “h÷u””(tr.280).
VÒ tæ chøc, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ, “§¶ng ph¶i cã kû luËt rÊt
nghiªm. Kiªn quyÕt chèng nh÷ng hiÖn t−îng phít kû luËt, phít tæ chøc.
§¶ng ph¶i gi÷ v÷ng chÕ ®é d©n chñ tËp trung. Ph¶i lu«n lu«n chØnh ®èn
tæ chøc, lo¹i bá nh÷ng phÇn tö xÊu ra khái §¶ng. Ph¶i båi d−ìng, lùa
chän vµ dïng c¸n bé mét c¸ch ®óng ®¾n” (tr.280).
Ng−êi nh¾c nhë, trong lóc th¾ng lîi, §¶ng cµng cÇn thÊy râ khuyÕt
®iÓm cña m×nh vµ ®iÒu ®ã chøng tá b¶n chÊt c¸ch m¹ng ch©n chÝnh cña
§¶ng. Ng−êi nhÊn m¹nh tÇm quan träng ®Æc biÖt cña sù ®oµn kÕt trong
§¶ng, nhÊt lµ ®oµn kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c ®ång chÝ c¸n bé l·nh ®¹o. Khèi
®oµn kÕt ®ã ®−îc x©y dùng trªn c¬ së thèng nhÊt vÒ t− t−ëng, më réng
d©n chñ néi bé. §ång thêi, cÇn tiÕn hµnh tù phª b×nh vµ phª b×nh mét
c¸ch réng r·i, nhÊt lµ cÇn tæ chøc cho nh©n d©n phª b×nh c¸n bé. “Ph¶i
thËt sù më réng d©n chñ trong c¬ quan. Ph¶i lu«n lu«n dïng c¸ch thËt
thµ tù phª b×nh vµ th¼ng th¾n phª b×nh, nhÊt lµ phª b×nh tõ d−íi lªn.
Ph¶i kiªn quyÕt chèng c¸i thãi “c¶ vó lÊp miÖng em” ng¨n c¶n quÇn chóng

LêI GIíI THIÖU TËP 8

XIII

phª b×nh. Mét ®¶ng viªn ë ®Þa vÞ cµng cao, th× cµng ph¶i gi÷ ®óng kû luËt
cña §¶ng, cµng ph¶i lµm g−¬ng d©n chñ” (tr.454).
Ng−êi ®Æc biÖt quan t©m tíi x©y dùng chi bé. Theo Ng−êi, “chi bé lµ
gèc rÔ cña §¶ng”; “chi bé lµ ®ån lòy cña §¶ng chiÕn ®Êu ë trong quÇn
chóng… T¸c dông cña chi bé lµ cùc kú quan träng, v× nã lµ sîi d©y chuyÒn
®Ó liªn hÖ §¶ng víi quÇn chóng”. Ng−êi x¸c ®Þnh, chi bé cã ba nhiÖm vô
chñ yÕu lµ:
“- Lu«n lu«n tuyªn truyÒn cho nh©n d©n vµ tæ chøc nh©n d©n, ®Ó thùc
hiÖn khÈu hiÖu vµ chÝnh s¸ch cña §¶ng.
- Lu«n lu«n chó ý ®Õn t− t−ëng vµ nhu cÇu cña nh©n d©n vµ kÞp thêi
b¸o c¸o cho cÊp trªn biÕt râ.
- Lu«n lu«n quan t©m ®Õn ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ v¨n hãa cña
nh©n d©n, ®ång thêi gi¸o dôc nh©n d©n, tæ chøc nh©n d©n ®Ó gi¶i quyÕt
c¸c vÊn ®Ò cho nh©n d©n” (tr.288-289).
G¾n víi c«ng t¸c x©y dùng §¶ng, mét sè bµi viÕt, bµi nãi cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh thÓ hiÖn râ quan ®iÓm cña Ng−êi vÒ x©y dùng ®¹o ®øc c¸ch
m¹ng; vÒ chèng chñ nghÜa c¸ nh©n; vÒ thùc hµnh tiÕt kiÖm, chèng tham «,
l·ng phÝ, quan liªu. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ph©n tÝch, “v× x· héi m×nh cßn
®−¬ng ë thêi kú qu¸ ®é. C¸i xÊu cò ch−a hÕt, c¸i míi ch−a ph¸t triÓn ®Çy
®ñ. V× thÕ cã tham «, l·ng phÝ” (tr.7). Ng−êi chØ râ: “Muèn x©y dùng x· héi
trong s¹ch mµ tù m×nh kh«ng kú röa ®Ó kh«ng tham «, l·ng phÝ, th× kh«ng
lµm ®−îc. Tù m×nh cßn bÈn th× x©y dùng x· héi trong s¹ch thÕ nµo ®−îc.
V× vËy ph¶i g©y mét phong trµo trong s¹ch. Muèn trong s¹ch th× ph¶i g©y
mét phong trµo chèng tham «, l·ng phÝ. Ph¸p luËt kh«ng trÞ hÕt ®−îc. Tù
m×nh ph¶i g©y ra c¸i ph¸p luËt ®Ó trÞ m×nh” (tr.7). Ng−êi kªu gäi ph¶i g©y
mét phong trµo trong s¹ch, chèng chñ nghÜa c¸ nh©n, chèng tham «, l·ng
phÝ, quan liªu. Ng−êi chØ râ: “Lªnin d¹y chóng ta ph¶i ra søc chèng quan
liªu, tham «, l·ng phÝ. Dï v« t×nh hay lµ cè ý, duy tr× ba bÖnh Êy tøc lµ
gióp søc cho kÎ ®Þch vµ lµm h¹i cho nh©n d©n, cho ChÝnh phñ, cho §¶ng”
(tr.13). Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu mäi c¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i lµm
®óng nh− môc ®Ých cña §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam lµ phông sù nh©n d©n
lao ®éng. Mçi ®¶ng viªn ph¶i chÝ c«ng v« t−, g−¬ng mÉu trong c«ng t¸c
kh¸ng chiÕn vµ kiÕn quèc nªu cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm tr−íc Tæ quèc,

XIV

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

tr−íc nh©n d©n. Ng−êi chØ râ: “®−îc lµm ®¶ng viªn ®¶ng c¸ch m¹ng lµ mét
vinh dù cao quý nhÊt cña mçi ng−êi. VËy mçi ®¶ng viªn:
1- Ph¶i tuyÖt ®èi thËt thµ, trung thµnh víi §¶ng; quyÕt t©m trän ®êi
®Êu tranh cho sù nghiÖp cña §¶ng.
2- V« luËn ë hoµn c¶nh nµo, ®Þa vÞ nµo, còng ph¶i quyÕt t©m thùc
hiÖn cho kú ®−îc chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ cña ChÝnh phñ. Ph¶i nghiªm
kh¾c gi÷ g×n kû luËt cña §¶ng vµ cña ChÝnh phñ.
3- Ph¶i hÕt lßng hÕt søc phôc vô nh©n d©n; ph¶i hiÓu thÊu r»ng lîi
Ých cña nh©n d©n tøc lµ lîi Ých cña §¶ng vµ ph¶i ®Æt lîi Ých cña nh©n
d©n vµ cña §¶ng lªn trªn hÕt, tr−íc hÕt.
4- §¶ng viªn ph¶i lu«n lu«n lµm g−¬ng mÉu trong c«ng viÖc chuyªn
m«n, trong viÖc häc tËp, trong t¨ng gia s¶n xuÊt, trong mäi viÖc.
5- Ph¶i thËt thµ thµnh khÈn tù phª b×nh vµ hoan nghªnh quÇn chóng
phª b×nh m×nh, ®Ó lu«n lu«n tiÕn bé.
6- Ph¶i n©ng cao gi¸c ngé giai cÊp cña m×nh vµ cña quÇn chóng.
Ph¶i tuyÖt ®èi vµ kiªn quyÕt gi÷ v÷ng sù thèng nhÊt t− t−ëng, thèng nhÊt
hµnh ®éng cña §¶ng” (tr.13).
Nh»m ph¸t huy −u ®iÓm, söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, c¸n bé, ®¶ng viªn
cÇn ph¶i häc tËp lý luËn, trau dåi ®¹o ®øc, nhËn râ ®iÒu g× ph¶i th× cè
g¾ng lµm, ®iÒu g× tr¸i th× kiªn quyÕt tr¸nh, ph¶i cè g¾ng thùc hiÖn cho kú
®−îc cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh, chÝ c«ng v« t−, thËt thµ tù phª b×nh vµ phª
b×nh. Ng−êi chØ râ: “Trong §¶ng, n¬i cã mét vò khÝ m¹nh nhÊt ®Ó kh¾c
phôc khã kh¨n lµ phª b×nh vµ tù phª b×nh. Nã lµ vò khÝ s¾c bÐn, dïng nã
th× ph¶i ®au khæ. Mµ ®au khæ th× sÏ ®i ®Õn thµnh c«ng. Mµ muèn thµnh
c«ng ph¶i tÝn t©m vµ quyÕt t©m” (tr.9).
§Ó tËp hîp réng r·i c¸c tÇng líp nh©n d©n, ph¸t huy cao nhÊt søc
m¹nh d©n téc thùc hiÖn th¾ng lîi c«ng cuéc kh¸ng chiÕn vµ kiÕn quèc,
nhiÒu bµi viÕt, bµi nãi cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh c«ng bè trong tËp 8 thÓ
hiÖn râ chñ tr−¬ng t¨ng c−êng, më réng khèi ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n.
Ng−êi nhÊn m¹nh: “§¶ng ph¶i ra søc ®oµn kÕt toµn d©n ®Ó ®Èy m¹nh
kh¸ng chiÕn. §oµn kÕt c¸c ®¶ng b¹n, c¸c ®oµn thÓ trong MÆt trËn. Kh«ng
ph¶i ®oµn kÕt ngoµi miÖng, mµ ®oµn kÕt b»ng viÖc lµm, ®oµn kÕt b»ng
tinh thÇn, ®oµn kÕt thËt sù” (tr.78).

LêI GIíI THIÖU TËP 8

XV

Quan ®iÓm ®oµn kÕt d©n téc cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lµ ®oµn kÕt
réng r·i, l©u dµi, ®oµn kÕt ®Ó ®Êu tranh cho thèng nhÊt vµ ®éc lËp cña Tæ
quèc vµ ®Ó x©y dùng n−íc nhµ. Ng−êi chØ râ, trong chÝnh s¸ch ®¹i ®oµn
kÕt, cÇn chèng hai khuynh h−íng sai lÇm lµ c« ®éc, hÑp hßi vµ ®oµn kÕt
v« nguyªn t¾c; ph¶i lÊy c«ng t¸c mµ cñng cè ®oµn kÕt, lÊy ®oµn kÕt mµ
®Èy m¹nh c«ng t¸c. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “§oµn kÕt lµ mét lùc l−îng v«
cïng m¹nh mÏ. Ngoµi th× ta ®oµn kÕt víi nh©n d©n Miªn, Lµo, Liªn X«,
Trung Quèc vµ c¸c n−íc b¹n kh¸c. Trong th× ®oµn kÕt toµn thÓ nh©n d©n
yªu n−íc, tøc lµ c«ng nh©n, n«ng d©n, tiÓu t− s¶n, t− s¶n d©n téc vµ
nh÷ng th©n sÜ kh¸ng chiÕn nghÜa lµ 99 phÇn tr¨m toµn d©n ta. §ã lµ mét
søc m¹nh v« ®Þch” (tr.272).
VÒ nh÷ng ®Þnh h−íng quan träng cña cuéc ®Êu tranh thèng nhÊt ®Êt
n−íc sau khi cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p kÕt thóc th¾ng lîi, trong B¸o
c¸o t¹i Héi nghÞ lÇn thø s¸u cña Ban ChÊp hµnh Trung −¬ng §¶ng (kho¸ II)
ngµy 15-7-1954, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ph©n tÝch nh÷ng biÕn chuyÓn cña
t×nh h×nh thÕ giíi, trong n−íc vµ ®i tíi nhËn ®Þnh: “Mü kh«ng nh÷ng lµ kÎ
thï cña nh©n d©n thÕ giíi, mµ Mü ®ang biÕn thµnh kÎ thï chÝnh vµ trùc
tiÕp cña nh©n d©n ViÖt, Miªn, Lµo” (tr.549).
Ng−êi x¸c ®Þnh: “HiÖn nay, t×nh h×nh ®· ®æi míi, nhiÖm vô cña ta do
®ã còng cã thay ®æi, chÝnh s¸ch vµ khÈu hiÖu còng ph¶i thay ®æi, cho hîp
víi t×nh h×nh míi” (tr.550-551). §Õ quèc Mü ®ang biÕn thµnh kÎ thï
chÝnh cña ta, do ®ã ph¶i chÜa mòi nhän ®Êu tranh vµo ®Õ quèc Mü. Ng−êi
kh¼ng ®Þnh: “Môc ®Ých bÊt di bÊt dÞch cña ta vÉn lµ hßa b×nh, thèng
nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ. Nguyªn t¾c cña ta th× ph¶i v÷ng ch¾c, nh−ng s¸ch
l−îc cña ta th× linh ho¹t. C¸c c«ng t¸c ph¶i phèi hîp vµ liªn hÖ víi nhau,
bé phËn phèi hîp víi toµn côc, v.v..” (tr.555).
Ng−êi chØ râ nh÷ng khã kh¨n, phøc t¹p do cã viÖc ®iÒu chØnh khu vùc
®ãng qu©n, v× vËy, cÇn ph¶i lµm tèt c«ng t¸c t− t−ëng, lµm cho ®ång bµo
ph©n biÖt ®−îc lîi Ých tr−íc m¾t vµ lîi Ých l©u dµi, lîi Ých bé phËn vµ lîi
Ých toµn bé ®Ó kh«ng bi quan, tiªu cùc. “NÕu ta kh«ng chuÈn bÞ s½n sµng,
kh«ng kÞp thêi l·nh ®¹o, th× t− t−ëng sÏ hçn lo¹n, hµnh ®éng sÏ hçn lo¹n”
(tr.553). Ng−êi còng dù kiÕn nh÷ng t− t−ëng sai lÇm t¶ khuynh vµ h÷u
khuynh cã thÓ x¶y ra ®Ó chñ ®éng gi¶i quyÕt. Ng−êi ®Ò ra ba nhiÖm vô vµ

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

XVI

m−êi c«ng t¸c, bao qu¸t c¸c lÜnh vùc t− t−ëng, ®Êu tranh ngo¹i giao, t¨ng
c−êng lùc l−îng qu©n ®éi, tiÕp thu vïng míi gi¶i phãng, chuyÓn h−íng
c«ng t¸c trong vïng ®Þch t¹m ®ãng qu©n, tiÕp tôc cñng cè vïng tù do cò,
®Èy m¹nh viÖc thùc hiÖn c¶i c¸ch ruéng ®Êt, t¨ng c−êng c«ng t¸c kinh tÕ,
tµi chÝnh, cñng cè tæ chøc §¶ng trong vïng míi gi¶i phãng, tiÕp tôc gióp
®ì c¸ch m¹ng Lµo vµ Campuchia víi tinh thÇn: “Gióp nh©n d©n n−íc b¹n
tøc lµ m×nh tù gióp m×nh”.
Ngoµi nh÷ng vÊn ®Ò chñ yÕu nªu trªn, trong tËp 8 cßn cã nhiÒu t¸c
phÈm thÓ hiÖn nh÷ng luËn ®iÓm quan träng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ
c¸c lÜnh vùc chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n hãa, gi¸o dôc, d©n téc, t«n gi¸o, v.v..
Hå ChÝ Minh Toµn tËp, tËp 8 xuÊt b¶n lÇn thø ba, ngoµi nh÷ng t¸c
phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· ®−îc c«ng bè trong lÇn xuÊt b¶n thø
hai, cßn ®−îc bæ sung thªm 118 t¸c phÈm míi s−u tÇm ®−îc.
Tuy ®· cã nhiÒu cè g¾ng, song lÇn xuÊt b¶n nµy vÉn kh«ng tr¸nh
khái thiÕu sãt, mong b¹n ®äc gãp ý ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP lÇn thø ba

1

Th¬ chóc tÕt

Toµn thÓ chiÕn sÜ thi ®ua giÕt giÆc,
§ång bµo c¶ n−íc ®oµn kÕt mét lßng,
Tr−êng kú kh¸ng chiÕn nhÊt ®Þnh th¾ng lîi,
§éc lËp thèng nhÊt, nhÊt ®Þnh thµnh c«ng.
Ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 1953
Hå CHÝ MINH
B¸o Nh©n d©n, sè 89,
tõ ngµy 1 ®Õn ngµy 7-1-1953.

2

Bµi nãi chuyÖn
trong dÞp häc tËp chèng tham «,
l·ng phÝ, quan liªu

Nh©n ®i c«ng t¸c, ghÐ vµo th¨m c¸c c«, c¸c chó.
C¸c c«, c¸c chó häc xong bµi mÊy råi?
Tinh thÇn kh¸ c¨ng th¼ng, gÆp c¸c c«, c¸c chó, nãi ®Ó khái biªn
chÐp vµ khái c¨ng th¼ng.
§Õn ®©y l¹i gÆp mét chó lªn kiÓm th¶o.
B©y giê nãi vÒ th¸i ®é häc tËp.
§¶ng tæ chøc líp häc. C¸c c«, c¸c chó ®Õn ®©y cã môc ®Ých g×?
§Õn ®©y ®Ó c¶i t¹o.
C¶i t¹o ®Ó lµm g×? C¶i t¹o ®Ó thµnh mét c¸n bé trong s¹ch,
thµnh thùc phôc vô nh©n d©n, phôc vô kh¸ng chiÕn, phôc vô
Tæ quèc.
§©y lµ mét môc ®Ých mµ §¶ng më ra líp nµy ®Ó c¸c c«, c¸c chó
®Õn ®©y.
Môc ®Ých cña ng−êi c¸ch m¹ng lµ ®Ó lµm ®Çy tí cho nh©n d©n,
mét ng−êi ®Çy tí xøng ®¸ng, trong s¹ch, trung thµnh chø kh«ng
ph¶i lµ môc ®Ých th¨ng quan ph¸t tµi.
C¸c chó ®· ®−îc nghe nãi v× sao ph¶i c¶i t¹o.
NÕu c¸i g× còng hay, còng giái, c¸i g× còng trung thµnh th×
kh«ng ph¶i c¶i t¹o.
V× kh«ng ®−îc nh− thÕ nªn ph¶i c¶i t¹o.

Bµi nãi chuyÖn trong dÞp häc tËp chèng tham «,...

3

C¸i g× th× ph¶i c¶i?
BÊt kú c¸i to, c¸i nhá.
Mµ muèn c¶i th× ph¶i tranh ®Êu, tranh ®Êu th× ph¶i gian khæ.
Kh«ng gian khæ th× kh«ng tranh ®Êu ®−îc.
C¸c c«, c¸c chó th−êng nhiÒu hay Ýt, réng hay hÑp, ë x· héi
hiÖn nay, ®Òu ph¶i c¶i. Nhí lµ c¶i c¸i viÖc kh«ng hîp lý, kh«ng
c«ng b»ng.
Nãi chung hoÆc nhiÒu hay Ýt, c¸c c«, c¸c chó ®Òu cã môc ®Ých
c¶i t¹o x· héi. Tøc lµ c¶i c¸i xÊu; vun ®¾p, x©y c¸i tèt.
Muèn x©y ®¾p, c¶i t¹o x· héi tr−íc hÕt ph¶i c¶i t¹o m×nh.
M×nh lµm biÕng, b¶o ng−êi siªng n¨ng - v« lý.
M×nh tham «, b¶o ng−êi trong s¹ch - v« lý.
M×nh dèt, b¶o ng−êi th«ng minh - v« lý.
V× vËy, muèn c¶i t¹o x· héi th× ph¶i c¶i t¹o m×nh.
Muèn c¶i t¹o kh«ng ph¶i lµ chuyÖn dÔ mµ lµ chuyÖn khã.
1- QuyÕt t©m kh«ng sî gian khæ. Kh«ng sî gian khæ ®Ó tù m×nh
tranh ®Êu víi m×nh.
Mét thÝ dô nhá: Cã tËt ngñ tr−a, chèng l¹i c¸i ®ã còng lµ gian
khæ. Nh−ng quyÕt t©m tranh ®Êu lµ ®−îc.
2- Ph¶i cã tÝn t©m, tin lµ c¶i t¹o ®−îc.
Cã anh em gióp cho m×nh thªm nhÊt ®Þnh lµ c¶i t¹o ®−îc. NÕu
kh«ng cã tÝn t©m th× kh«ng quyÕt t©m ®−îc.
Cã tÝn t©m vµ quyÕt t©m th× m×nh tù c¶i t¹o ®−îc vµ viÖc g×
khã còng lµm ®−îc.
QuyÕt t©m vµ tÝn t©m th× cã nhiÒu thÝ dô. DÔ thÊy lµ ë trong
qu©n ®éi. Nghe nãi chó La V¨n CÇu cã ®Õn ®©y nãi chuyÖn. Chó Êy
bÞ th−¬ng ë tay, nhê ng−êi ta chÆt ®Ó lµm nhiÖm vô. Chó Êy còng
lµ ng−êi chø cã ph¶i s¾t ®¸ ®©u. Chó Êy còng ®au, nh−ng vÉn cø
chÆt, v× chó Êy quyÕt t©m. V× cã quyÕt t©m vµ tÝn t©m nªn chó CÇu
tin lµ lµm trßn ®−îc nhiÖm vô. V× cã quyÕt t©m vµ tÝn t©m nªn chó
CÇu ®· lµm ®−îc. §ã còng lµ mét trong bao nhiªu chiÕn sÜ, anh
hïng trong qu©n ®éi ta.

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

4

Mét thÝ dô kh¸c: Trong ChiÕn dÞch Quang Trung1 cã mét
tiÓu ®éi tr−ëng gi÷ mét c¸i ®åi cïng víi mét tiÓu ®éi. Chó Êy bÞ
th−¬ng mét vµi lÇn råi nh−ng kh«ng chÞu xuèng. Sau mét qu¶
moãcchiª 1) cña ®Þch b¾n g·y mÊt hai ch©n. Nh−ng chó Êy vÉn
n»m l¹i chØ huy vµ trËn ®ã ta th¾ng. §ã lµ v× cã tÝn t©m vµ
quyÕt t©m.
Nh− trong mÆt trËn T©y B¾c, lÊy viÖc ë Phó Thä chø kh«ng xa.
Mét ®¬n vÞ bè trÝ ë mét chç ®Þch kh«ng biÕt. Cã hai chiÕn sÜ ra dß
tung tÝch cña ®Þch. Hai chiÕn sÜ bÞ nã b¾t. Nã ®¸nh mét ng−êi chÕt
®i. Cßn mét ng−êi nã ®¸nh t−ëng lµ chÕt. Nã vøt ®i, sau sèng l¹i,
nh−ng vÉn kh«ng khai. Anh em tr«ng thÊy ®au ruét l¾m, nh−ng
cÊp trªn nãi lµ kh«ng ®−îc lµm g× ®Ó lé ra. Hä ph¶i c¾n r¨ng chÞu
kh«ng b¾n ra.
§Êy lµ v× chiÕn sÜ ta cã tÝn t©m vµ quyÕt t©m nªn trËn ®ã ta
th¾ng. V× cã quyÕt t©m, tÝn t©m nªn ®· lµm ®−îc nhiÒu viÖc kh«ng
t−ëng t−îng ®−îc. NÕu kh«ng cã quyÕt t©m vµ tÝn t©m th× kh«ng
c¶i t¹o ®−îc m×nh.
Mét thÝ dô nhá: H¸i mét c¸i l¸ c©y cä cã khã kh«ng? NÕu kh«ng
cã quyÕt t©m th× kh«ng chÞu ra søc bÎ nªn kh«ng bÎ ®−îc, kh«ng cã
tÝn t©m th× còng kh«ng bÎ ®−îc.
BÊt cø viÖc g× dï nhá mµ kh«ng cã tÝn t©m vµ quyÕt t©m th×
còng kh«ng lµm ®−îc. Cã tÝn t©m vµ quyÕt t©m th× viÖc dï to dï
nhá còng lµm ®−îc.
Cßn ®Êu tranh ë trong ng−êi th× nã ®©u khã. Trong ng−êi cã c¸i
thiÖn vµ c¸i ¸c. Anh ¸c t×m c¸c chuyÖn ®Ó lµm anh thiÖn hÕt tranh
®Êu ®i. NÕu ngõng tranh ®Êu th× thÊt b¹i. B−íc ®−êng v−ît lªn ®ã
ph¶i tranh ®Êu. Nã gièng nh− trÌo nói th× ph¶i rÊt khã nhäc,
nh−ng lªn ®Õn ®Ønh nói råi lóc ®ã míi th¶nh th¬i.
_______________
1) Moãcchiª: ®¹n sóng cèi (BT).

Bµi nãi chuyÖn trong dÞp häc tËp chèng tham «,...

5

Cßn nghe theo lßng ¸c, mÆt xÊu th× viÖc ®ã dÔ. Nh−ng dÔ nh−
lµ l¨n trªn nói xuèng, l¨n xuèng gÆp gèc c©y, hßn ®¸ th× dõng l¹i
kh«ng th× l¨n xuèng hè.
Cã quyÕt t©m, tÝn t©m th× tiÕn bé.
Ng−êi kÐm tranh ®Êu th× tho¸i bé.
Nãi tãm l¹i, B¸c ®· nãi vÒ môc ®Ých häc tËp, th¸i ®é häc tËp,
c¸ch tranh ®Êu, kÕt qu¶ tranh ®Êu lµ thÕ nµo. Nh−ng cã mét ®iÒu
n÷a lµ trong lóc muèn tiÕn bé th× kh«ng nªn trßn, kh«ng nªn trèn.
V× trßn th× kh«ng cã ®«ng, t©y, nam, b¾c g× c¶. Trßn th× kh«ng cè
®Þnh vµo ®©u c¶. Ph¶i døt kho¸t:
- Ph¶i th× nãi ph¶i.
- Tr¸i th× nãi tr¸i.
- Cã th× nãi cã.
- Kh«ng th× nãi kh«ng.
- ThËt nãi thËt.
- Sai nãi sai.
Ph¶i døt kho¸t, chø th¸i ®é trßn, trèn nh− vËy kh«ng tiÕn
bé ®−îc.
C¸c chó ®ang häc chèng tham «, l·ng phÝ ph¶i kh«ng?
Ai còng biÕt tham « lµ xÊu. Tham « lµ g×? Lµ ¨n c¾p cña c«ng,
cña riªng cña ng−êi ta, hay cña nh©n d©n.
¡n c¾p th× ai còng biÕt lµ xÊu. Kh«ng ai khoe lµ ®· ¨n c¾p v×
biÕt nã lµ xÊu. Trong x· héi ®Õ quèc, t− b¶n, phong kiÕn, ng−êi
kh«ng ¨n c¾p, tham « rÊt Ýt. Kh«ng nhiÒu th× Ýt ®Òu cã c¶.
CÇn ph¶i kiÓm ®iÓm l¹i m×nh. NÕu kh«ng kiÓm ®iÓm th×
kh«ng thÊy.
B©y giê lÊy mét thÝ dô: Mét ng−êi lµm viÖc ¨n l−¬ng cña
ChÝnh phñ, d©n ®−a tiÒn lªn ChÝnh phñ, ChÝnh phñ tr¶ l−¬ng cho
c¸n bé tøc lµ c¸n bé ¨n cña d©n kinh qua ChÝnh phñ. NÕu kh«ng
lµm trßn nhiÖm vô bÊt kú ë c«ng t¸c nµo, ë ®Þa vÞ nµo tøc lµ ¨n
c¾p cña nh©n d©n. V× d©n ®−a tiÒn cho ChÝnh phñ nu«i c¸n bé ®Ó
c¸n bé lµm mét tr¸ch nhiÖm. Mét ng−êi c¸n bé ph¶i lµm sao cho

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

6

xøng ®¸ng víi 30 c©n1) cña d©n cho m×nh. NÕu kh«ng siªng n¨ng
lµm chØ xøng ®¸ng 25 c©n th«i, thÕ lµ ¨n c¾p cña d©n 5 c©n. V×
vËy, kh«ng tham « c¸ch nµy th× c¸ch kh¸c, kh«ng trùc tiÕp th×
gi¸n tiÕp.
Cø tù hái lÊy m×nh th× biÕt.
Cßn c¸i ¨n c¾p cña d©n, cña ChÝnh phñ th× râ rµng råi.
C¸i lÊy nh− trªn lµ ¨n c¾p gi¸n tiÕp.
Cã ng−êi nãi: kh«ng gi÷ quü, kh«ng gi÷ tiÒn, kh«ng cã quyÒn
th× lµ kh«ng tham «.
C¸i n¾m tiÒn, c¸i cã quyÒn mµ ¨n c¾p lµ trùc tiÕp.
Cßn gi¸n tiÕp nh− trªn, sù thùc còng lµ tham «.
Cßn c¸i l·ng phÝ còng thÕ.
Kh«ng ph¶i lµ kh«ng n¾m tiÒn, n¾m quyÒn trong tay th× kh«ng
lµ phÝ, lµ l¹m. Nh−ng cã tiÒn trong tay th× trùc tiÕp l·ng phÝ vµ dÔ
thÊy. Mçi ng−êi ®Òu cã thÓ l·ng phÝ nhiÒu hay Ýt, trùc tiÕp hay
gi¸n tiÕp. Nh− ng−êi nÊu ¨n: Chøc vµ quyÒn chØ lµ nÊu ¨n, nh−ng
cã thÓ l·ng phÝ. Kh«ng khÐo bè trÝ, xÕp ®Æt nÊu n−íng lµ ®i ®Õn
l·ng phÝ. Nã trùc tiÕp ®i ®Õn ®©u? Ng−êi ¨n c¬m, sèng ë c¬ quan
®Êy bÞ thiÖt thßi. Cßn xa th× tiÒn ng−êi ®ã ®em ®i mua th× l·ng phÝ.
Mµ l·ng phÝ lµ l·ng phÝ cña nh©n d©n.
C¸c c« chó ®Òu phô tr¸ch mét viÖc. Nh− ®¸nh m¸y biÕt gi÷
m¸y s¹ch sÏ, gi÷ g×n giÊy m¸ lµ kh«ng l·ng phÝ. Tr¸i l¹i m¸y gi÷
kh«ng s¹ch sÏ ®Ó chãng háng, giÊy dïng lung tung lµ l·ng phÝ. Mµ
®ã lµ l·ng phÝ cña ChÝnh phñ, cña nh©n d©n. §Êy lµ l·ng phÝ nhá,
nh−ng céng l¹i c¶ mét c¬ quan, c¶ mét ngµnh, mäi n¬i th× lµ mét
c¸i l·ng phÝ rÊt to.
L·ng phÝ cña ai? Lµ cña d©n. Cã téi kh«ng? Cã téi. V× d©n ®·
lµm ®æ må h«i, n−íc m¾t mµ nép cho ChÝnh phñ.
C¸i l·ng phÝ to nh− chÞu tr¸ch nhiÖm lµm mét c¬ quan nµo
_______________
1) Trong kh¸ng chiÕn, c¸n bé cña ta ®−îc h−ëng phô cÊp b»ng g¹o (BT).

Bµi nãi chuyÖn trong dÞp häc tËp chèng tham «,...

7

®Êy, ®¸ng lÏ mét sè ng−êi nhá, mét sè tiÒn nhá nh−ng lµm víi mét
sè ng−êi to, mét sè tiÒn to, thÕ lµ l·ng phÝ tiÒn, søc, th× giê cña
nh©n d©n.
L·ng phÝ lµ mÊt ®i. §¸ng lÏ tiÒn vµ søc ®ã ®em vµo t¨ng gia
s¶n xuÊt, nay ®em vµo viÖc v« Ých lµ l·ng phÝ. Nh− giao th«ng c«ng
chÝnh söa mét con ®−êng tÝnh cho ®óng nhu cÇu mÊy th−íc, cÇn
100 d©n c«ng, 1 tÊn g¹o vµ trong 10 ngµy. Nh−ng v× tÝnh kh«ng
®óng nªn ph¶i dïng 200 d©n c«ng, 2 tÊn g¹o, 20 ngµy. §©y còng lµ
l·ng phÝ.
Anh tham « cã téi ®· ®µnh. Nh−ng l·ng phÝ th× ®©u cã kh¸c,
kh«ng cã lÊy bá tói ®Ó tiªu nh−ng kÕt qu¶ nh− nhau.
ThÝ dô nh− trªn:
Mét anh ¨n c¾p: 1 tÊn g¹o.
Mét anh l·ng phÝ v× tÝnh to¸n kh«ng ®óng: 1 tÊn g¹o.
Téi thÕ lµ nh− nhau.
V× sao cã nh÷ng c¸i ®ã? Tr−íc hÕt, lµ v× x· héi m×nh cßn ®−¬ng
ë thêi kú qu¸ ®é. C¸i xÊu cò ch−a hÕt, c¸i míi ch−a ph¸t triÓn ®Çy
®ñ. V× thÕ cã tham «, l·ng phÝ. §©y lµ mét cí.
C¸c c«, c¸c chó nghe c©u tôc ng÷ “Mét ng−êi lµm quan c¶ hä
®−îc nhê”. NÕu kh«ng tham «, lµm g× mµ c¶ hä ®−îc nhê! Giê ta
kh«ng ë x· héi Êy n÷a.
C¸c c«, c¸c chó lµ c¸n bé ®Ö nhÊt ®Ó x©y dùng x· héi trong
s¹ch. Muèn x©y dùng x· héi trong s¹ch mµ tù m×nh kh«ng kú röa
®Ó kh«ng tham «, l·ng phÝ, th× kh«ng lµm ®−îc. Tù m×nh cßn bÈn
th× x©y dùng x· héi trong s¹ch thÕ nµo ®−îc. V× vËy ph¶i g©y mét
phong trµo trong s¹ch. Muèn trong s¹ch th× ph¶i g©y mét phong
trµo chèng tham «, l·ng phÝ. Ph¸p luËt kh«ng trÞ hÕt ®−îc. Tù
m×nh ph¶i g©y ra c¸i ph¸p luËt ®Ó trÞ m×nh.
Cßn c¬ quan, ®oµn thÓ cã tham «, l·ng phÝ. §ã lµ mét phÇn...